وەڵامی ھاوڕێ وەستا سابیر بە یەكێك لە پرسیارەكانی پرۆژەی پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی ئەزموونی ‘ یەكێتی بێكاران لە كوردستان ‘   Leave a comment

وەڵامی ھاوڕێ ‘ وەستا سابیر ‘ بە یەكێك لە پرسیارەكانی پرۆژەی پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی ئەزموونی ‘ یەكێتی بێكاران لە كوردستان ‘

 

ئایا پێکهێنانی ئه‌م ڕ ێکخراوه‌ پڕۆژه‌ی ڕێکخراوه‌ڕامیارییه‌کان -چه‌په‌کان- بوو یا زه‌مینه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی و ئاماده‌یی جه‌ماوه‌ری هه‌بوو، یان هاو ته‌ریبی یه‌ك بوون؟

وەستا سابیر : یەکێتی بێکاران لە کوردستانی عێراق یەکەمین ڕێکخراوەی تێکۆشەرو مونەظم بو ، لێهاتوویی و لە خۆبوردویی و گیان لەسەر دەستی ڕابەڕان و هەڵسوڕواوان و تێکۆشەرانی بەشداربووی ئەم بزوتنەوەیە ، تائێێستاش بێ وێنەیە ، ئەم ڕوحییەتە شۆشگێڕانەیە کە لەگەڵ ڕوحییەتی شۆڕشگێڕانەی کرێکاران و مارکسیزم هاوتا بوو ، کارێکی وای کرد کە بۆرژوازی کوردی و حیزبە حاکمەکانی بخاتە ژیر کارکردی فشارەکانی خۆیەوە و شیعاری بیمەی بێکاری بکاتە وێردی سەرزمانی کۆمەڵگا، وە زۆر جاریش وەک ئەڵتەرناتیڤێک بۆ حاکمییەتی کوردستانی ئەو ناوچەیە چاوەڕوانی لێدەکرا ، لە لایەکی تریشەوە ڕەوشتی شۆڕشگێرانەو جوامێرانەی ئەم بزوتنەوەیە کارێکی وای کردبوو کە ڕێکخراوە چەپەکانی ئەو کاتە وەک تەماشا چی و پاشکۆی ململانێ سیاسی و ئابوری یەکانی ئەو سەردەمە لێ بکات .

 

ئەم بزوتنەوەی فیداکار و نەترس و بوێرە نەک تەنها لەبەرامبەر زوڵم و ناهەقی یەکانی حیزبە بۆرژوازی یە کوردی یەکاندا هاتە مەیدان ، بەڵکە بۆ ڕیسوا کردنی شل و شێواوی و ڕاڕایی نالێهاتووی چەپی ووردەبورژوازی بوو کە ئەیویست و ئەیەوێت سواری شەپۆلی ناڕەزایەتی یەکانی خەڵکی کرێکارو بێکاران بێت .

 

هۆی شکستی یەکێتی بێکارانیش بەتەنها ناگەڕێتەوە بۆ بۆ فشارو و زەبرو زەنگو ڕێگری یەکانی حیزبە قەومی یە کوردی یەکان ، بەڵکە لایەنەکی تری ئەگەڕێتەوە بۆ کارکردی خراپ و سە رلێشێواوی سیاسی و ڕوحییەتی ڕیفۆرمیستانەی ڕێکخراوە چەپەکانی ئە و کاتەی “کۆمۆنیزمی کرێکاری” بوو ، کە هەمیشە لە هەوڵی ئەوەدا بوون کە ڕێکخراوەکە بکەنە پاشکۆی سیاسەتە ووردەبۆرژوازی یەکانی خۆیان ، بۆ شاردنەوەی ڕۆڵی ڕۆشنفکرانە ی خۆیان لە بەرامبەر ڕوداوە چینایەتی و سیاسی یەکانی ئەو کاتە .

و.صابر

 ٢٢/٨/٢٠١٣

Advertisements

پەرتووكۆكەی مێزگردی پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی ڕێكخراوی یەكێتی بێكاران لە كوردستان (ئەزموونی خەباتی جەماوەریی ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٨)   Leave a comment

مێزگردی پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی

ڕێكخراوی یەكێتی بێكاران لە كوردستان

(ئەزموونی خەباتی جەماوەریی ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٨)

بەشداربووان

سیروان عەلی – گۆران عەبدوڵڵا – ئاكۆ محەمەد

چاپی یەكەم ئۆگوستی ٢٠١٣

بۆ خوێندنەوەی لەسەر ھێڵی  ئینتەرنێت یا بۆ داگرتنی، كلیك لەسەر ئەم بەستەرەی خوارەوە بكە

serberg online Pertukokey Mezgrdi pedachunewey Ezmuni Yketi Bekaran le Kurdistan – Interneti

 

بۆ داگرتن و چاپكردنی لەسەر كاخەز، كلیك لەسەر ئەم بەستەرەی خوارەوە بكە

serberg u pshtberg Chap

Pertukokey Mezgrdi pedachunewey Ezmuni Yeketi Bekaran le Kurdistan – Chapi

دەستپێك

خوێنەرانی ھێژا، چالاكان و دڵسۆزانی بزووتنەوەی بێكاری لە ھەر شوێنێك ھەن، وەك بەخۆتان ئاگادارن، لە نۆڤەمبەری ٢٠١٠دا ئێمە (گۆران عەبدوڵڵا، سیروان عەلی و ئاكۆ محەمەد ) دەستبەكاری پرۆژەی كۆكردنەوە و نووسینەوەی مێژوو و  ئەزموونەكان و بەڵگەنامەكانی (یەكێتی یەكێتی بێكاران لە كوردستان ) بووین و بەو بۆنەوە باگەوازێكمان بڵاوكردەوە و  ھاوكات وەك بەسەركردنەوە و ھێناگۆ و گیڕانەوەی بەسەرھات و ئەزموونەكان، كۆمەڵە پرسیارێكمان ئاراستەی گشت چالاكانی ئەوسای یەكێتی بێكاران [تا ئەو جێیەی كە ئیمەیل ئەدرەس و ژمارە تەلەفۆنی ئەو ھاوڕێیانەمان ھەبووبێت] كردن. بەداخەوە بێجگە لە دوو ھاوڕێ [عەبدوڵڵا سلێمان و كاوە حەسەن]، كەسی دیكە بە دەم بانگەواز و وەڵامدانەوەی پرسیارەكانەوە نەھات. بەڵام ئەمە نەبووە ھۆی ساردبوونەوە و وەستانی ئێمە لەو پرۆژە و ئەو ئامانجەی كە لەپێش خۆمانمان داناوە و وەك درێژەی كارەكەمان و ھاوكات وەك بوارڕەخساندن بۆ ئەو ھاوڕێیانەی، كە ئیمەیل ئەدرەس و ژمارە تەلەفۆنیانمان نەبووە، تاوەكو پرسیار و پرۆژەكەیان بۆبنێرین، بەخۆمان لەنێوان خۆماندا وەك ھەر چالاكێكی دیكەی یەكێتی بێكاران لەنێوان ساڵانی ١٩٩٢ – ١٩٩٨، مێزگردێك كراوەی ئینتەرنێتیمان ڕێكخست و سەرەنجام ئەم دیالۆگەی لێكەوتەوە، كە لێرەدا بە ئامانجی بانگەوازكردنەوە و ڕاكێشانەی ھاوڕێیان، چ ئەوانەی كە وەڵامی پرسیارەكانیان داوەتەوە و چ ئەوانەی لە كاتی خۆیدا بە ھەر ھۆیەك و ڕێگیرییەكەوە، بواریان بۆ نەڕەخساوە، تاوەكو بەشداری بكەن و ڕەخنە لە بۆچوون و گێرانەوە و لێكدانەوەكانی ئێمە و ئەو دوو ھاوڕێیەی كە وەڵامیانداوەتەوە، بگرن و لەوێدا كە بیرەوەری ئێمە بواری گێڕانەوە و گەڕانەوەی بۆ سەر ھەموو لایەنەكانی ئەو ئەزموونە خەباتكارانەی بێكاران نەدابێت، ئەوان درێژەی پێبدەن و جارێكی دیكە بە گیانێكی ھاوڕێیانە و بەرپرسیارییەوە، پێكەوە درێژە بە مشتومڕ و توێژینەوەی ئەو ئەزموونە جەماوەرییە درێژخایەن و خەباتكارانەی سەردەمە تاریكەكانی ئابڵۆقەی ئابووریی و جەنگی نێوخۆ و ھێرش و ھەڕەشە و مەترسی دەوڵەتانی دراوسێ بۆ ھەرێمی ناجێگیری ئەوسای كوردستان، بدەین.

ھاوڕێیان ڕەخنە و ڕاستكردنەوەی ئێوە لە گێڕانەوە  و تۆماركردن و لێكدانەوە و پێداچوونەوەكانی ئێمە، تەنیا مەرج و مسۆگەركەری زیندووراگرتنی پرۆژەی پێداچوونەوە و  نووسینەوەی ئەزموونی یەكێتی بێكاران لە كوردستانە و ھاوكات درێژەپێدەر و پوختەكەر و ڕزگاركەری مێژوو و ئەزموونەكان و لایەنە دەرنەكەوتەكانی خەباتی ئەو ڕێكخراوە جەماوەرییە و بزووتنەوەكەیە لەو ڕۆژگارەدا، كە بە جۆرێك ئێوەش تێیدا بەشدار و چالاك بوون.

دەقی بانگەوازی پرۆژەكە

نامەیەكی گشتیی بۆ چالاكان و دڵسۆزانی بزووتنەوەی بێكاران

هاوڕێیانی هێژا، ئەندامان و چالاكانی (یەكێتی بێكاران لە كوردستان)، وێڕای ڕێز و سڵاو و خۆشەویستیمان، هەواڵتاندەپرسین لە هەر كوێیەك هەن  …

هاوڕێیان، هاوكاران و دڵسۆزانی بزووتنەوەی بێكاری لە كوردستان، لەبەر دەستڕانەگەییشتنمان بە ئیمەیل ئەدرەس و ژمارەتەلەفۆنی هەمووتان، نەمانتوانی ڕاستەوخۆ پەیوەندیتان لەتەكدا بگرین و پەیام و پرسیارەكانیان ئاراستە بكەین و لە دەستپێكردنی پرۆژەكە ئاگادارتان بكەینەوە، بەدروستمانزانی، كە لێرەوە پەیام و پرسیارەكانتان ئاراستەبكەین و داواتانلبكەین، كە بە هەر شێوەیەك و بە هەر ڕێگەیەك و بەهەر زمانێك بۆتان دەلوێت، بەشداریبكەن و لە بۆچوون و پێشنیاری خۆتان ئاگادارمانبكەنەوە و پرۆژەكە بە زانیاری و دۆكومێنتەكانتان فروانتر  و پشتئەستوور بكەن.

تكایە لەتەك وەڵامەكانتاندا كورتەیەك وەك ناساندن لەمەر خۆتان بنێرن؛ بەتایبەت نازناوی ناسراو یا ناوی سیانیتان و ئەگەر بۆشتان گونجاوبوو وێنەیەكی بچووكی خۆتانی ھاوپێچبكەین.

ئێمە (سیروان عەلی، گۆران عەبدوڵڵا، ئاكۆ موحەمەد) وەك دەستەیەك لە ئێوە و بەشدارانی ڕێكخراوی (یەكێتی بێكاران لە كوردستان) لەو ڕۆژگارەدا، لەو بڕوایەداین، كە ڕێكخراوی یەكێتی بێكاران لە كوردستان و مێژووەكەی بەشێكە لە ڕابوردووی هەر یەكە لە ئێمە و هەڵدانەوەی لاپەڕەكانی و پاراستنی لە فەوتان و فەرامۆشی، ئەركی سەرشانی هەر یەكە لە ئێمەیە، هەر ئەم بڕوایەشە كە ئێمەی لە دەوری ئەم پڕۆژەیە كۆكردووەتەوە و بە‌هەمان شێوەش لەو بڕوایەداین، كە بەبێ ئامادەیی و هاریكاری و بەشداری چالاكانەی ئەنگۆ، پڕۆژەكە ناتەواو دەمێنێتەوە و سەركەوتوو نابێت.

لەسەر هەمان بنەما رێگە بە خۆمان دەدەین و كۆمەڵێك پرسیار وەك كلیلی كردنەوەی دەرگەی باسەكان و بەشدارییەكان ئاراستەی هەر یەكە لە ئەنگۆ دەكەین. چونكە لەو بڕوایەداین، بەبێ شڵەقاندنی گۆمی مەنگی بێدەنگی، هەستان بەو كارە ئەستەمە و هەموو كارێكیش لە خاڵێك و لە ساتێكدا و لە كەسانێكەوە دەستپێدەكات. هەڵبەتە نەوتراو نەمێنێتەوە، كە ساڵانێكە ئێمە بیرمان لەم پڕۆژەیە كردووەتەوە، بەڵام بەداخەوە بە هۆی نەبوونی پەیوەندی ڕاستەوخۆ و نەبوونی كاتی پێویست و گرفتی ڕۆژگارەوە بۆ ئێستا ماوەتەوە.

لێرەدا ماوە بڵێین، ئامانج لەم پەیامە تەنیا بەسەر كردنەوە نییە، بەڵكو بانگەوازە بۆ بەشداری و هاریكاری و باشتركردنی پرۆژەكە و سەرخستنی بە گەلكاری و كاری خۆبەخشی هەموولایەك، چونكە لەو بڕوایەداین بیركردنەوەی كۆمەلێك لە هی تاكەكەسێك فراوانتر و كاری كۆمەڵێك لە هی كەسێك سەركەوتوو تر و تێروتەسەلتر دەبێت.

بە هیوای بەشداری و هاریكاری چالاكانەی هەموو خەباتكاران

دەستەی ئامادەكار : گۆران عەبدوڵڵا، سیروان عەلی، ئاكۆ محەمەد

مێزگردی گێڕانەوە و پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی ئەزموونی یەكێتی بێكاران لە كوردستان و خەباتی جەماوەریی لە ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٨ بەشی نۆھەم (دوابەش)   Leave a comment

مێزگردی گێڕانەوە و پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی ئەزموونی یەكێتی بێكاران لە كوردستان و خەباتی جەماوەریی لە ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٨

بەشی نۆھەم:  (دوابەش)

ئه‌وانه‌ی كه‌ به‌ ڕه‌خنه‌ له‌ ڕێكخراوی دایك (یه‌كێتی بێكاران) جیابوونه‌وه‌، ئایا توانییان له‌و ڕێگری و ناكاڕێكیانه‌ ڕزگاری بكه‌ن؟ ئایا ڕێكخراوه‌كه‌ی ئه‌وان لە پاش نەمانی یەكێتی بێكاران درێژەی ھەبوو و ماوهیە‌، ئه‌گه‌ر وەڵام “نە”، بۆچی؟

سیروان عەلی :

نه‌خێر نه‌یانتوانی له‌به‌رئه‌وه‌ی ئه‌وانیش له‌ ده‌رەوه‌ی ویستی هه‌ندێكیان پرۆژه‌یه‌ك بوون، كه‌ ده‌سه‌ڵات یان پارته‌كانی ده‌سه‌ڵات له‌پشتییه‌وه‌ وه‌ستابوون. واته‌ی هه‌ر به‌ده‌ست هه‌مان ده‌رد و نه‌خۆشی ده‌یانناڵاند، ئه‌ویش نه‌بوونی سه‌ربه‌خۆیی بوو. ڕێكخراوه‌كەی ئه‌وان نه‌مایه‌وه‌‌. بۆچی، پێموابوو په‌یوه‌ندی به‌ چوەنه‌ده‌ره‌وه‌ی كه‌سه‌ سه‌رەكییەكانی ئه‌و ڕێكخراوه،‌ لەوانە حاجی ئه‌نور، هه‌ره‌وها هه‌ندێكیان وه‌ك ئه‌كرم فەوازا، كه‌ ئێستا به‌ ئه‌كرم میهرداد ناسراوه ‌به‌ ئاشكرا ڕوویانكردە‌وه‌ نێو (یه‌كێتی نیشتیمان كوردستان) و‌ هه‌ندێكشیان جارێكی تر گه‌ڕانه‌وه‌ نێو یه‌كێتی بێكاران. به‌م جۆرە ئەم پرۆژه‌یه‌ له‌ ماوه‌یه‌كی كورتدا  پووكایه‌وه‌.

گۆران عەبدوڵڵا :  

ئەوانیش لە كێشە سەرەكییەكە تێنەگەیشتن، كە كێشەكان دەنگە دەنگەكانی نێو ڕێكخراوەكە نەبوون، بەڵكو شتێكی تر بوو، هەر بۆیە نەیانتوانی نموونەیەكی جوانتر یان باشتر لە (یەكێتی بێكاران) پێشكەش بە خەڵكی بێكار بكەن.

جیابوونەوەو دامەزراندنی (ڕێكخراوی بێكاران) زۆرتر لەسەر تۆڵە و ڕق بوو تا ئەوەی بەدیلێك بێت بۆ دەربازبوون لە چەقبەستووی كارەكانی (یەكێتی بێكاران). هەر بۆیە لە كۆتایدا جارێكیتر گەرانەوە نێو خودی یەكێتی بێكاران لە كوردستان).

 

ئاكۆ محەمەد:

پێشتر وتمان، كێشمەكێشی ڕامیاری نێوان ئاراستەی جیاوازی ئەندامانی باڵای ڕێكخراوەكە بەتایبەت لە سلێمانی، كە بە هەموو شێوەیەك پرسە كۆمەڵایەتییەكانیان ڕامیارییدەكردەوە، تاوەكو بتوانن باشترین سەرمایەگوزاری ڕامیارییان لەسەر بكەن، ئەمەش دەبووە هۆی شەڕەدەنووكی ئایدیۆلۆجی و ململانێ لەپێناو پێگە و مۆنۆپۆلكردنی زیاتری ئەندامان و پاوانكردنی ڕێكخراوەكە. كاتێك كە پاوانگەران و پێگەخوازان دەكەونە ململانێی یەكلاییكردنەوەی پرسەكان بەلای خۆیاندا، ئیدی هەرچی هەیە و نییە، دەبێتە قوربانی و تیادەچێت و كەسانی دڵسۆزیش نائومید دەكەن.

 

ئه‌ی (یه‌كێتی بێكاران لە كوردستان) خۆی چی به‌سه‌رهات، دەسەڵات سه‌ركوتی كرد یا هه‌ڵوه‌شایه‌وه‌؟ ئه‌گه‌ر هۆی یه‌كه‌م بوو، چۆن و كه‌ی؟ ئه‌گه‌ر هۆی دووه‌م بوو، بۆچی؟ ئایا ئه‌م ڕێكخراوه‌ خۆی به‌ ئاشكرا هه‌ڵوشانده‌وه‌، واتا به‌ فه‌رمی ڕاگه‌یاندنی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی بڵاوكرده‌وه‌؟

سیروان عەلی :

 (یه‌كێتی بێكاران) هه‌ڵنه‌وەشایه‌وه‌، چونكه‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ شتێكی ڕاگه‌یێندراوه‌، بەڵكو له‌ جێگه‌ی خۆیدا توایه‌وه‌ و وه‌ك هه‌ر چۆن هه‌موو ڕێكخراوه‌كانی دیكه‌ش به‌بێ هیچ ڕاگه‌یاندنێك نه‌مان، ئه‌ویش و‌رده‌ ورده‌ لەگەڵ تێپەڕبوونی كاتدا پووكایه‌وه‌.

گۆران عەبدوڵڵا :

بەو مانایەی هێزێك هەڵبكوتێتە سەری و دەرگاكەی دابخات، سەركوت نەكرا، بەڵام داخستنی هەموو ئەو ڕێگایانەی كە ڕێكخراوەكە دەیگرتەبەر بۆ خزمەت بە بێكاران، بۆ خۆی سەركوت دەگەیەنێت. كاركردن لەگەڵ دەسەڵاتێكی وەكو یەكێتی و پارتی بێهودەیی بوو، ئەوان لە ئاشتی و شەڕەكانیاندا، لە هەژاری و دەوڵەمەندیاندا، هەمیشە دەرگاكانیان بە ڕووی داخوازییەكانی خەڵكدا داخراوە. نەك هەر یەكێتی بێكاران لە كوردستان دەیان ڕێكخراوە و ڕۆژنامە لە تەمەنی ئەم دەسەڵاتەدا بە ئومێدی خزمەتكردن و جوانكردنی كۆمەڵگەی كوردستان، هاتنە مەیدان، لەبەرئەوەی كە لە ئەتمۆسفیری سیاسەتی ئەواندا نەدەسوڕانەوە، چارەنووسیان لە (یەكێتی بێكاران لە كوردستان) باشتر نەبوو، هەر بۆیە بە نائومێدی و دڵێكی شكاوەوە دەرگاكانیان داخست.

ئاكۆ محەمەد :

بە بۆچوونی من نموونەی پووكانەوە و مردنی ڕێكخراوەی ڕامیاریی و جەماوەریی بەو جۆرەی (یەكیتی بێكاران) و (كۆمەڵەی ئاوارەكان) و (ڕێكخراوی سەربەخۆی ژنان) و چەند ڕێكخراوێكی دیكە [كە چەپ ڕۆژانە وەك ناوی سەر كاخەز و واژۆگەر قوتیدەكردنەوە] لە مێژوودا زۆر نییە. بەزۆری ڕێكخراوەكان یا سەركوتكراون یا سازشیانكردوە و بوونەتە بەشێك لە دەزگەكانی دەسەڵات. بەڵام (یەكێتی بێكاران) و ڕێكخراوە هاوجۆرەكانی كە دەستكردی چەپبوون، وەك بەفر توانەوە و لەبیری خەڵك چوونەوە، تەنانەت پاش ڕوخانی ڕژێمی بەعس لە خوارووی عیراقدا دەست بۆ ئەو پڕۆژانە برایەوە، كە دیسانەوە بە هەمان سەرەنجامەوە كۆتاییان هاتەوە. چونكە دارەكە لە بوونەوە كڕمۆڵ بوو و چەپ هەروەك ڕاست، تەنیا وەك دەزگەیەكی ڕاگەیاندن و وەك ئامرازێكی ڕاوكردنی تاكە ناڕازییەكان بۆ نێو ڕیزەكانی خۆی ڕۆڵی بەو ڕێكخراوانە دەدا و دەدات.

باشه‌ له‌و كاته‌دا ڕێكخراوێك به‌و هه‌موو ئه‌ندام و لایه‌نگره‌وه‌، چۆن هیچ پاشینه‌یه‌كی له‌ دوای خۆی به‌جێنه‌هێشت یا لایه‌نیكه‌م له‌ هه‌ڵچوون و ناره‌زایه‌تییه‌كانی چه‌ند ساڵی دواییدا شێوه‌یه‌ك له‌و ڕێكخراوه‌ نه‌هاته‌وه‌ مه‌یدان، به‌تایبه‌ت ئه‌وه‌ی ده‌بینین ناڕه‌زایه‌تی خه‌ڵك له‌ چاو ساڵانی ١٩٩١ و ١٩٩٢ زیاتر و ئاشكراتر و داخوازی ئاڵوگۆڕ چ له‌ بواری ئابووریی و داهاتدا چ له‌ بواری ڕامیاریی و كارگێڕیدا زیاتره‌ و پێشتر قه‌ت وه‌ها نه‌بووه‌؟

سیروان عەلی :

ئه‌وەی چۆن پاشینه‌یه‌كی به‌جێنه‌هێشت، نازانم مه‌بەستت لە چییه‌، به‌ڵام هه‌وڵی له‌و‌ جۆره‌ وه‌ك له‌ سه‌ره‌تاشدا باسمكرد، په‌یوه‌ندی به‌هه‌لومه‌رجی كۆمەڵگەوه‌ هه‌یه‌. دواتر هیچ كه‌س ئه‌مڕۆكه‌ چاوه‌ڕوانی دووباركردنه‌وه‌ی ئه‌و ئه‌زمونه‌ نییه،‌ له‌به‌رئه‌وه‌ی دنیا گۆڕاوه‌ و هیچ شتێك خۆی دووباره‌ ناكاته‌وه‌، ئه‌گه‌ر دووبارەش بێته‌وه‌، ئەوا له‌ شكڵ و شێوه‌ی به‌رخودانی جیاوازتردا دێته‌وه‌ مه‌یدان. ئەوەی مه‌سه‌له‌ی ناڕه‌زایەتییەكان ڕوونتر بن، من ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌م پێوانییه،‌ به‌تایبه‌ت له‌ ڕووی سیاسیه‌وه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ی وه‌ك ئه‌وه‌ی باسمانكرد، له‌ سه‌ره‌تادا (یه‌كێتی بێكاران) زاده‌ی‌ بارێكی مه‌وزعی و و بابه‌تی بوو. من پێموانییه‌ ئێستا به‌تایبه‌ت له‌ كوردستان دیارده‌ی بێكاری به‌و ئاسته‌ی كه‌ پێشتر هه‌یبوو ئێستاش وابێت‌. به‌نیسبه‌ت بزوتنه‌وه‌ی ڕامیاری چی لەنێو خودی چینی كرێكار و چی وه‌ك هێزێكی سیاسی ڕێكخراو، ئاسۆی كاركردنی زۆر نادیار و لێڵ و لاده‌ره‌. پێشووتر ڕێكخراوه‌ سیاسییەكان چی له‌ ڕووی بنه‌مای میتۆدۆلجیاوه‌ چی له‌ ڕووی زمانی ئه‌ده‌بی و سیاسیه‌وه‌ بناغه‌ی كاركردنیان چینی كرێكار بوو، به‌ڵام ماوه‌یه‌كی زۆر له‌ مێژه‌ خه‌ریكی لاوان و ژنان و بێدینی و مامۆستایانن ،،هتد كه‌ زیاتر له‌ژیر كاریگه‌ری ڕێبازێكی چه‌پی لیبراڵ و پرۆمه‌دنییه‌ت و سیكولاریزمدا خه‌باتده‌كه‌ن.

گۆران عەبدوڵڵا :

من بۆ خۆم هەر لەسەرەتاوە بڕوام بەوە هەبوو، ئەوە ئێمەین كۆمەڵێك خەڵكانی سیاسی دەمانەێت ڕێكخراوەی جەماوەی دروستبكەین، ئەوە جەماوەر نییە خەریكی دروستكردنی ڕێكخراوەی خۆی بێت، واتە لەسەرەوە دەست بەدروستكردن كرا. بەهۆی ئەو هەموو كێشانەی كە لە وەڵامی پرسیارەكانی پێشوتردا وەڵامدرانەوە، ڕێكخراوبوون نەبوو بە عەقڵییەتێكی جێكەوتە لە نێو خەڵكدا. بۆیە لەگەڵ ساردبوونەوە و چوونەدرەوەی بەشێك لە دامەزرێنەران و هەڵسوڕێنەرانی ئەو ڕێكخراوەیە، ڕێكخراوەكەش كۆتاییپێهات.

 

ئاكۆ محەمەد :

بەڵێ لە ساڵانی پاش پووكانەوەی ئەو ڕێكخراوەدا، ئاستی هوشیاری تاكی كۆمەڵگەی كوردستان فرەتر و فراوانتر بووە و بێكاری و تەنگەتاوی زیاتر بوو. ئەمەش سەرەنجامی كۆتایی هەموو جەنگێكە چ بە سەركەوتن و چ بە دۆڕان. چونكە ‌لە پاش جەنگ ئیتر پێویست بە هیزی زۆر نییە و خەڵكی بواری فرەتری بۆ بیركردنەوە لە هۆكارەكانی بێكاری و ناداوەری هەیە. تەنانەت لە ئێستاشدا بۆ بوونی ڕێكخراوی سەربەخۆی جەماوەری توێژ و چینەكانی كۆمەڵگە، زەمینە زیاتر و پێداویستی فرەترە. بەم لۆجیكە بێت، دەبوو ئەو ڕێكخراوە تیانەچووایە و ئێستا هەژماری ئەندامانی زیاتر بووایە. ئەمەش هۆكاری خۆی هەبوو وەك پێشتر باسمكردن، بۆ ئەوەی باشتر لە هۆكارەكان بگەین، لێرەدا جێی خۆیەتی نموویەیەك لە سەردەمێكی چارەنووسازی تەمەنی ئەو ڕێكخراوەدا بخەمە بەرچاو. ئایاری ١٩٩٤ ئێمە چەند كەسێك لەوانە هاوڕێیان گۆران عەبدوڵڵا، سیروان عەلی ، كاوە حەسەن، چەند كەسی دیكە، كە دواتر پاشگەزبوونەوە، بڕیارمان مەراسیمی یەكی ئایاری ١٩٩٤ بكەینە هۆكارێك بۆ هەستانەوەی (یەكێتی بێكاران) و كۆكردنەوەی جەماوەرەكەی و مەراسیمەكە لەلایەن ئەم ڕێكخراوەوە بەرپابكرێت و هاریكاری و بەشداری ڕێكخراوە ڕامیارییەكانیش پێشوازی لێبكرێت. بەڵام هەر لەتەك ڕاگەیاندنی ئەم بڕیارەدا قسەگەرانی حزبی كۆمونیستی كرێكاری عیراق، واتە ئەو سێ ڕێكخراوەی كە پێشتر شەڕەدەنووكی پاوانكردن و مۆنۆپۆكردنی (یەكێتی بێكاران)یان دەكرد و كردبوویانە مەیدانی جەنگی ئایدیۆلۆجیا، شمشێریان لە كلان دەركێشا و بەدژایەتی حزب و ئەنارشیستبوون تاوانبارییانكردین و هەموو هەوڵێكیان دا، تاوەكو خۆیان بسەپێنن، [لێرەدا ناچمە نێو وردەكاری، ئەگەر پیوێست بێت، لە كاتی خۆیدا هەموو پیلان و دژایەتی و خراپكارییەكانیان دەخەمەڕوو] لەبەرئەوەی نیوەی ئەوانەی كە بریاری مەرسیمی سەربەخۆی یەكێتی بێكارانمان دابوو، هێشتا لەو پارتەدا بوون، نەدەتوانرا هەموو دەرگەكان بەڕووی پیلانگێرییەكانیاندا دابخرێت و تەنانەت لە ڕۆژی مەراسیمەكەشدا هەوڵیاندەدا هەموو شتێك مۆنۆپۆڵ بكەن. ئەم كێشمەكێشە تا لە كار و چالاكییەكانی دژی جەنگی ناوخۆ و پێشتریش لە پیلانی دروستكردنی فیدراسیۆنی سەرتاسەری كرێكارانی كوردستان [من ناوی دەنێم پیلان، چونكە پێش ئەوەی وەك پێشنیار بخرێتە بەردەم یەكێتی بێكاران لە هەولێر، لە سلێمانی ئۆرگان و سەرنووسەری ئۆرگانیان خانەوادەییانە دیاركردبوو و تەنیا پرسە گورگانە مابوو، ئێمەش دژی ئەوە وەستاینەوە، نەك تەنیا لەسەر، بەڵكو لەسەر جیاوازی تێڕوانینمان بۆ فیدراسیۆن و چۆنیەتی پێكهاتنی و میكانیزمی كاركردنی و ڕۆڵی ڕێكخراوە پێكهێنەرەكانی هەبوو. ئەوان قسەگەرانی حزب، كە ئەوكات بە قات و بۆینباخەوە وەك قسەگەرانی دەسەڵات لە ڕێكخراوە زەردەكاندا دەردەكەوتن و گوێیان لە كەس نەدەگرت و پێیانوابوو، كە فیدراسیۆن بە واتای توانەوەی ڕێكخراوەكان و نێوەندییكردنەوە (سێنترالیزەكردنی) بڕیار و چالاكییەكان دێت. ئێمە، بە دیاریكراوی من دژی وەها تێڕوانین و تێگەیشتنێك بووم و بەڵگە و وەلامی ئەوان تەنیا تۆمەتباركردن بوو بە ئەنارشیزم و خۆسووركردنەوە و دەنگبەرزكردنەوە. ئەوان مەرگی خۆیان دەبینی و دەیانویست بۆ ماوەیەكی دیكە بەرگێكی دیكە بە تێروانین و كارەكانیاندا بكەن. ئەمە شێوازێك بوو لە ڕاكردن لە كەتوار (واقیع) و ڕاكردن و بێتوانایی یا دووریگرتنە لە تێگەیشتنی هۆراكاری شكستەكان. من دەزانم كە ڕێكخراوە ڕامیارییەكان ئەوە دەزانن بۆ، بەڵام لەبەرژەوەندییان نییە، شێوازی كاركردنیان  بە باری بەھێزكردنی خەبات و ڕێكخراوەی جەماوەرییدا بگۆرن. ھەر لەبەرئەوە، دوا فیشەكی بەزەیی لەلایەن خۆیانەوە بەو ڕێكخراوەوە نرا و كردیانە ئەزموونێكی شكستخواردوو، كە نەك نەوەكانی دواتر لە ناڕەزایەتییەكانی ئەمڕۆدا، بەڵكو تەنانەت ئەندامانی خۆشیان نەچنەوە پای وەھا پرۆژە و ڕێكخراوێك. ڕاستە ھاتنەدەرەوەی ھەر یەكە لە ئێمە كارایی لەسەر خێراكردنی ڕەوتی پووكانەوەی ئەو ڕێكخراوە ھەبوو و دانا، بەڵام ھاوكات دەرچوونی ئێمە، بەرەنجامی نائومێدییەك بوو، كە ڕامیاریی پاوانگەرانەی ئەو ڕەوتە بەسەر بزووتنەوەكەدا بەگشتی و ڕێكخراوی (یەكێتی بێكاران لە كوردستان)دا بەتایبەتی سەپاندی و سەرەتا بووە ھۆی لێكترازان و جیابووەنەوە و دواجار بەكردەوە، بوونی بنكەی یەكێی بێكاران بە بنكەی ئەو پارتە خۆی.

 

ئه‌و ئه‌زموون و وانانه‌ كامانه‌ن، كه‌ له‌ كاركرد و شێوازی ڕێكخستن و خه‌باتی ئه‌و ڕێكخراوه‌وه‌ بۆمان به‌جێماون و ده‌كرێت یا ده‌توانن بۆ ئه‌مڕۆكه‌ یا داهاتوو به‌سوود بن؟ یا به‌ جۆڕێكی تر ئه‌و ڕێكخراوه‌ چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنیت؟

سیروان عەلی :

ئه‌و ئه‌زموونه‌‌ به‌ شێك بوو له‌ ئه‌زموونی سیاسی چه‌پ و‌‌ هه‌روه‌ها له‌ به‌شێكی تردا، ئه‌زموونێكی پڕ  له‌ خه‌باتی نه‌بڕاوه‌ و تێكۆشانی چینی كرێكار‌ دژ به‌ نیزامی سه‌رمایه‌داری، كه‌ بوو به‌شێك له‌ میژووی ململانێ ئه‌و چینه‌ لهو‌ سه‌رده‌مەدا‌. یه‌كه‌م وانه‌ بۆ كرێكاران ئه‌وه‌یه‌ ڕێكخراوه‌كانیان له كه‌لتووری‌ داگیركاریی حزب بپارێزن، دووه‌م ئا‌مانجی ئه‌و ڕێكخراوانه‌ ده‌بێت ده‌ربڕی‌ گشتێتی یا سەراپای  ئاواتی ئه‌و توێژه‌ بێت، هه‌موو هه‌ڵسوڕان و به‌رخودانه‌كانی له‌و پێناوه‌دا بن. سێیه‌م بۆ بزوتنه‌وه‌ی چه‌پیش خۆی له‌ لاساییكردنه‌وه‌ی بۆرجوازی دووربگرێت و هه‌وڵنه‌دات ڕێكخراوه‌ فۆرماڵی به‌ناوی توێژه‌كان دروستبكات. چواره‌م سه‌ربه‌خۆی ڕێكخراوه‌ جه‌ماوه‌رییەكان هێزێكی گه‌وره‌  به‌ ئامانجه‌كانی چه‌پ ده‌به‌خشێت، بۆیه‌ ده‌بێت له‌ دامه‌زراندنی ڕێكخراوه‌ جه‌ماوه‌رییه‌ سه‌ربه‌خۆكاندا پشتگیر بێت. پێنجه‌م تێكه‌ڵنه‌كردن له‌نێوان كاری جه‌ماوه‌ری و كاری حزبی. شه‌شه‌م و كۆتایی :كۆبوونەوەی گشتی بناعەییترین بنه‌مای دیموكراسیه‌ و‌ نابێت ترسێك هه‌بێت له‌وه‌ی بۆرجوازی و كه‌سانی سه‌ر به‌وان قۆرخی ده‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ش ڕوویدا، ئه‌وه‌ هه‌ڵه‌ له‌ ئێمه‌یه‌‌ نه‌ك له‌ بنه‌ماكه‌، چونكه‌ ئه‌گه‌ر كرێكاران ئازادانه‌ به‌بێ ته‌زوێركردن ده‌نگیان به‌ نوێنه‌رێك دا، كه‌ بۆچوونی ناسیۆنالیستی یان ئاینی هه‌بوو، ئه‌وه‌ مانای ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و كه‌سه‌ كارا تر بووه‌ یان له‌ ده‌ره‌وه‌ی بیر و بۆچونێك، كه‌ خۆی خاوه‌نێتی و‌ لەنێو ژیانیدا داكۆكیكارێكی به‌ ئه‌مه‌كی توێژه‌كه‌یه‌تی، واته‌ پێداگری لەسەر‌ مافه‌كانی كرێكاران ده‌كات، هه‌رچه‌نده‌ هه‌ڵگری ئایدیایه‌كی بۆرجوازییش بێت، كه‌ ئه‌مه‌ش حاڵه‌تێكی زۆر نه‌گونجاوه‌.

گۆران عەبدوڵڵا :

كۆمەڵەی ئاوارەكان لە كوردستان، ڕێكخراوەی ژنان و یەكێتی بێكاران لە كوردستان لە ئاستی كوردستاندا، سێ ڕێكخراوەی كارابوون، پێمانوانەبێت كاریگەری خۆیان بەسەر كۆمەڵگەی كوردستانەوە جێنەهێشتبێت. من دەبینم زۆر ڕێكخراوەی تر لە كوردستان دروستبوونە، كە بە قازانجی فیكری و ڕێكخراوەیی خۆیان. ڕاستەوخۆ لە مێژووەكەی ئێمە سوودمەندن، بەدڵنیایشەوە دەڵێم بزووتنەوەی ماركسیستی لە كوردستان كە بڕبڕەپشتی دروستبوونی ڕێكخراوە جەماوەرییەكانی ئەو سەردەمەبوو، تاوەكو ئێستا نەهاتووە و نەیویستووە لە بووارە جیاجیاكاندا هەڵسەنگاندن و ڕاڤەكردنێكی واقعیانە بۆ ئەو مێژووە بكات، هەر بۆیە لە پاش ٢٠٠٣ بەبێ لەبەرچاوگرتنی خاڵە پۆزەتیڤ و نیگەتیڤەكانی ساڵانی ڕابردووی كاری ڕێكخراوەی جەماوەری لەكوردستان، دەستی بۆ دروستكردنەوەی ڕێكخراوەی جەماوەری لە ناوەڕاست خوارووی عێراق برد بەهەمان ئەو عەقڵیەتەوەی كە پێشتر شكستی تێدا هێناوە. دیارە نەك هەر نەیتوانی سەركەوتن بەدەستبهێنێت، بەڵكو مەدالیایی شكستێكی تریشی بەنسیب بوو.

ئاكۆ محەمەد :

پێشتر لە بارەی هۆكاری شكست و پوكانەوەوە زۆرمان قسەكرد، تێگیشتن لەو هۆكارانە و هەڵسەنگاندنی كار و چالاكی و پێشنیار و تێڕوانینەكانی ئەو كات، دەتوانێت ئەزموونگەلێكی بەكەڵك بۆ ئەمڕۆ دەسەبەربكات. مەرج نییە، تەنیا ئەزموونە سەركەوتووەكان لە ئەمڕۆدا كۆمەكمان بكەن، بەڵكو بەپێچەوانەوە وەها دیتنێك تووشی شكستی دیكەمان دەكاتەوە. چونكە بەبێ تێگەییشتن لە شكستەكانی ڕابوردوو، قسەكردن لە ئایەندەیەكی سەركەوتوو، ئەستەمە و دەچێتە خانەی خەیاڵپڵاوییەوە. ئەمڕۆ لەسەر بناخەی پێگەیشتنەكانی دوێنێ و سبەینێش لەسەر بناخەی تێگەیشتنەكانمان لە دوێنێ، دەتوانێت هەنگاوێك بەرەو پێشەوە بمانبات. دەبێت ئەوە بزانین، كە هەموو پێشكەوتنێك بە ڕەتكردنەوەی پێشتر یا جێكەوتە و ڕێگرەكان مەیسەردەبێت و هەموو پەرەسەندنێك بە بەجێهێشتنی بازنەی سوڕانەوە لە پیرۆزییەكانی دوێنێ، دێتەدی. شانازایكردن بە ڕابوردووەوە تەنیا ڕابوردوو بەرهەم دەهێنێتەوە، بەڵام دەكرێت لە بری شانازیییكردن، لە شرۆڤەی دوێنێدا، تێگەییشتنی گونجا و لۆجیكی لە ڕێگرییەكانی ئەمڕۆ بەدەستبهێننین. ئەگەر هەڵەكردن، بۆ بێئەزموونی و نەزانین بگەرێتەوە، ئەوا دووبارەكردنەوەی هەڵە بۆ كەلەڕەقی و دەبەنگی دەگەڕێتەوە. ھەر كەس و ڕێكخستنێك، كە خۆی لە سەرووی هەڵەوە ببینێت، بێگومان سەری لە شكستگەلێكەوە دەردەچێت، كە بەرهەمھاتووی ئەو دەبەنگییەن.

ئەوكات لە كێشمەكێشی بەرپاكردنی مەرسیمی یەكی ئایاری ١٩٩٤ و مشتومڕی ڕەتكردنەوە و سەپاندنی فێدراسیۆنی كارتۆنیدا بە قسەگەری (حككع)م گوت، ئەگەر ڕێكخراوە جەماوەرییەكان پایەی جەماوەی خۆیان چێبكەن و كۆمەڵایەتیی ببنەوە، نەك ئازادی ڕامیاریی مسۆگەردەبێت، بەڵكو پارتەكەی ئێوەش لە سایەی بزووتنەوە جەماوەرییەكان و بنكە كۆمەڵایەتییەكانیاندا، دەتوانن لە ئازادایدا بمێننەوە و ئەگەر لەبەرەی جەماوەردا بن، ئەوا جەماوەری ئەو ڕێكخراوانە پشتیوانی و پارێزگاری لە ئازادی هەڵسوڕانتان دەكات، بەڵام ئەگەر ڕێكخراوە جەماوەرییەكان بكرێنە پاشكۆی پارتەكەتان، ئەوا چۆن ئەوڕۆكە ئۆپۆزسیۆنی ئێرانی لە ئودووگەكانی عیراق و وڵاتی ئەوروپی خەون بە ڕۆژانی ڕاپەینی ١٩٧٩ و ئازادی ئەو سەردەمەوە دەبینن و ڕۆژ لە دوای ڕۆژ و ساڵ لە دوای ساڵ، تەنیا دەتوانن بڵێن “خۆزگە بە پار”، ڕۆژگارێك دێت ئێوەش لە هەندەرانەوە خۆزگە بە ئازادی هەڵسوڕان لە هەولێر و سلێمانی بخوازن. شەش ساڵ زیاتری نەخایاند و پاش لە گۆڕنانی ڕێكخراوەكان لەلایەن ئاوەزی سكتاریستی ئەو حزبەوە، بینیمان كە لە ساڵی ٢٠٠٠دا چییان بەسەرهات و ئێستاش هەر خۆزگە بەو ڕۆژانە دەخوازن و لەبری تێگەیشتن لەو هەڵانە، هاتن و لە پاش ساڵی ٢٠٠٣ لە خوارووی عیراقدا هەمان دەزگەی سكتاریستییان خستەوەگەڕ و هەمان خەرمانیان دوورییەوە. ئایا بەتێڕامانی ئێوە، دووبارەبوونەوەی مێژووی ١٩٩٤ لە ٢٠٠٨دا، بێجگە لە ڕامیاریی چ واتایەك بەدەستەوەدەدات؟

 

باشه‌ ئه‌گه‌ر زه‌مینه‌ و هه‌لی سه‌رهه‌ڵدانی ڕێكخراوێكی دیكەی ئاوا بڕه‌خسێت، چۆن كار بۆ سه‌ركه‌وتن و درێژه‌دان به‌و كاره‌ ده‌كه‌یت؟

سیروان عەلی :

بێگومان ئه‌گه‌ر ته‌مەن باقی بێت و ئه‌و هه‌له‌ هاته‌ ئاراوه. هه‌وڵدده‌م یه‌كه‌م شت ڕێكخراوه‌یه‌كی سه‌ربه‌خۆ بێت. دووه‌م ئه‌ندامه‌كانی به‌ته‌واوی له‌ دروستكردنیدا به‌شداربن. ‌گه‌ر له‌ كاره‌كه‌مان سەركەوتووو نه‌بووین، جێیناهێڵم بپۆكێته‌وه‌، به‌رپرسیارانه‌ هه‌وڵی ڕاگه‌یاندنی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وەكه‌ی ده‌ده‌م. سێه‌م، هه‌رده‌م خۆم گرێده‌ده‌م به‌ كۆبوونەوەی گشتییەوە بۆ ئه‌وه‌ی‌ زۆربه‌ی جه‌ماوه‌ر خۆی له‌ شته‌كاندا بریارده‌ر بن.

ئاكۆ محەمەد :

بە بۆچوونی من، ئەم جارە نابێت تەنیا بە گۆڕینی ناوی ڕێكخراوەكان، بڕوا بە خۆمان بهێنین، كە شتێكی جیاوازمان لەوەی كە ھەبووە و هەیە و باوە، پێشبنیاركردووە، بەڵكو پێویستە بەر لە هەر شتێك لە پێكهاتەی قوچكەیی (هەرەمی) ڕێكخستنەكان بدەین و میكانیزمی كاركردن و هاوئاستیی بیریاردان و جێبەجێكردن جێبخەین و شێوازی فەرماندەر و فەرمابەری لە خەباتدا وەلا بنێین و بوارێك بۆ قسەگەرانی پارتەكان نەهێڵینەوە، تاوەكو بین و وەك مێگەڵ بۆ لەوەڕگە و لەوێوە بۆ كوشتارگەمان بەرن. پێویستە تاكەكان و ئەندامانی ڕێكخراوەكان فێری گیانی خۆبڕیاردان و خۆبیركردنەوە و خۆبەخشانەكاركردن و خۆجێبەجێكردن ببن، واتە خۆڕێكخستن لە بری ڕێكخستن لە سەرەوە، خۆبڕیاردان لە بری گوێڕایەڵی لە شوانە ڕامیارەكان، خۆبیركردنەوە لەبری سەرسووڕمان لە توانانی جادووگەرانەی ڕامیارپیشان، خۆبڕیاردان لە بری فەرمانبردن، خۆكارابوون لەبری نادەربەستی و دۆشدامان و پاشكۆیی، خۆجێبێجێكردن لەبری سپاردنی كارەكان بە كەسانی دیكە، بەكورتی واتە لێدان لە سیستەم و میكانیزم و كولتووری سەروەری، بەبێ ئەم بنەمایانە و پێداگری لەسەریان لەلایەن چالاكانی خۆھوشیارەوە، سەربەخۆیی خەباتی جەماوەری ئەستەمە و هەرگیز نابێتە بەشێك لە كەتواری ڕۆژ.

گۆران عەبدوڵڵا :

من تازە لە كوردستان ناژێم و ناتوانم لەگەڵ جیلێك جیاوازتر لە من بیردەكاتەوە و هەڵگری فەرهەنگێكی سیاسی زۆر جیاوازترە، بەو نەفەسەی جارانەوە كاربكەم. كوردستان ئێستا گۆڕانی گەورەی بەسەرداهاتووە، شیرازەی پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان وەكو جاران نەماوە. كوردستان خاوەنی بودجەی زۆر گەورەیە، هەزاران كارگە كراوەتەوە، ئەگەر قسەیەكم هەبێت بۆ كرێكاران و بێكاران، ئەوەیە دەڵێم ئەگەر بەنیازن لەم ژیانەی ئێستاتان باشتر بژێن، برۆن خۆتان ڕێكخراوەی خۆتان دروستبكەن و لەپێش هەموو كارێكیتر و بەرژەوەندییەكی تردا ماف و بەرژەوەندێكانی خۆتان لەبەرچاوبێت، لەكار و هەڵسورانتاندا زۆر شێلگیرانە بنەماكانی دیموكراسییەت لەبەرچاوبگرن، هەوڵبدەن سیستەمی كاری سوید و كەندا بكەنە بنەمایەك بۆ چۆنیەتی ڕێكخستنی پەیوەندێكانی نێوان كرێكار و خاوەنكار و چۆنیەتی بەرپرسیارێتی دەوڵەت، لەو بوارەدا.

كۆتایی

بۆ خوێندنەوەی بەشی یەكەم : http://wp.me/p17qj9-1N

بۆ خوێندنەوەی بەشی دووەم : http://wp.me/p17qj9-1S

بۆ خوێندنەوەی بەشی سێیەم : http://wp.me/p17qj9-1X

بۆ خوێندنەوەی بەشی چوارەم : http://wp.me/p17qj9-28

بۆ خوێندنەوەی بەشی پێنجەم : http://wp.me/p17qj9-2a

بۆ خوێندنەوەی بەشی شەشەم : http://wp.me/p17qj9-2e

بۆ خوێندنەوەی بەشی حەوتەم : http://wp.me/p17qj9-2g

بۆ خوێندنەوەی بەشی ھەشتەم : http://wp.me/p17qj9-2j

****************************************************************

ئیمەیل    y.beekaran@post.com

ئەرشیڤی  http://issuu.com/yekeeti-beekaran

فەیسبووك https://www.facebook.com/yeketi.bekaran

****************************************************************

خوێنەرانی ھێژا، چالاكانی ڕێكخراوە جەماوەرییەكانی ئێستا، دامەزڕینەرانی ڕێكخراوەكانی (یەكێتی بێكاران لە كوردستان) و (كۆمەڵەی ئاوارەكانی كوردستان) و (ڕێكخراوی سەربەخۆی ژنان) و ڕێكخراوەكانی كارگە ئەھلییەكان و ڕێكخراو و كۆڕ و كۆمەڵە كرێكارییەكانی دەھەی نەوەدی سەدەی ڕابوردوو لە كوردستان، ھیوادارین ئەم لێدوانەی ئێمە ببێتە سەرەتایەك بۆ بەشداریكردن و ھەڵخڕاندن و ڕاكێشانی ئێوەی دڵسۆز لە ھەر كوێییەكی ئەم جیھانەدا دەژین و ھەنووكە سەر بە ھەر ڕەوت و گروپێكی ڕامیاریی ھەن، بۆ بەشداریكردن و سەرنجدان و ڕەخنەگرتن  و دیالۆگ چ لە تەك ئێمەدا و چ لە دژی بۆچوونەكانی ئێمە، چونكە تەنیا ئامانجێك كە ئێمە (گۆران عەبدوڵڵا و سیروان عەلی و ئاكۆ محەمەد) لە ھەستان بەم كارەدا ھەمانە، پێداچوونەوە و پاراستن و نووسینەوەی مێژووی ڕێكخراوە جەماوەرییەكان و یاداوەرییەكانی چالاكانی ئەو سەدەمە و شڵەقاندنی گۆمی مەنگی بێدەنگییەكە، كە دەخوازێت ئەزموونەكان لەبیری جەماوەردا بسرێتەوە و بە فەرامۆشییان بسپێرێت. بەدڵنیاییەوە ھەروەك چۆن ئەمڕۆ نەوەی ئێمە بێبەزەییانە ڕەخنە لە نادەربەستی نەوەكانی پێش خۆمان لەسەر نەنووسینەوە و نەگواستنەوەی ئەزموون و یاداوەرییەكانیان بۆ ئێمە دەگرێت، كە دەیانتوانی ئێمە لە زۆر ھەڵە و چەوتییەك بگێڕنە دواوە، ھەروا نەوەكانی داھاتوو نادەربەستی و تەمەڵییی ئێمە لە نووسینەوەی مێژوو و ئەزموونەكانی سەردەمی خۆماندا، بێبەزەییانە دەدەنەبەر ڕەخنە و  مێژوو لەسەر ئێمە ناوەستێت و بەزەیی بەھیچ ھەڵە و نادەربستییەكدا نایێتەوە.

مێزگردی گێڕانەوە و پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی ئەزموونی یەكێتی بێكاران لە كوردستان و خەباتی جەماوەریی لە ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٨ / بەشی ھەشتەم   Leave a comment

مێزگردی گێڕانەوە و پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی ئەزموونی یەكێتی بێكاران لە كوردستان و خەباتی جەماوەریی لە ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٨

بەشی ھەشتەم:

باشه‌، له‌ وه‌ها بارێكدا (یه‌كێتی بێكاران له‌ كوردستان) چ هه‌ڵوێستێكی به‌رامبه‌ر ئه‌و جەنگە‌ ناڕه‌وایه‌ وه‌رگرت، ئه‌و شێوازانه‌ چی بوون، كه‌ دژایه‌تی جەنگی پێده‌كردن؟

سیروان عەلی :

له‌ سه‌ره‌تادا له‌ شاری هه‌ولێر و سلێمانی دوو هه‌ڵوێستی جیاواز هه‌بوون. ئه‌م جیاوازییه‌ لەنێو هه‌ڵسواڕانی حزبی كۆمونیست له‌ هه‌ر دوو  شاره‌ هاته‌ ئاراوه،‌ كه‌ به‌ دوو جۆر هه‌ڵسوڕانی جیاواز كار كرا.. له‌ سه‌ره‌تای شه‌ڕی ناخۆدا، كه‌ زیاتر له‌ 1ی ئایار ترۆپكی ناكۆكی نێوان یه‌كێتی و پارتی ده‌ستیپێكرد. له‌ مه‌راسیمی یه‌كی ئایاردا، كه‌ ڕێكخراوه‌ جه‌ماوه‌رییەكان و حزبی و كۆمونیست كۆمیته‌یه‌كیان دروستكردبوو وه‌ له‌ باخچه‌ی گڵكه‌ند له‌ شاری هه‌ولێر، ئه‌و مه‌راسیمه‌مان گێڕا. له‌و مه‌راسیمه‌دا فه‌عالیه‌تی جۆرا جۆر هه‌بوون، یەكێك له‌و‌ فه‌عالیاتانه‌ شانۆگه‌ریه‌ك بوو، كه‌ هاوڕێ ئاكۆ دایڕشتبوو ناویم نایێتە‌ بیر، به‌ڵام ناوەڕۆكه‌كه‌ی یارییەك بوو له‌نێوان تێمێك كه‌ ڕه‌نگی سه‌وزیان له‌به‌ربوو و‌ تیمێكی دیكە ڕه‌نگی زه‌ردیان له‌به‌ربوو و‌ نابژیوانێش ڕه‌نگی سووری له‌به‌ربوو. ئێستاش له‌ بێره‌مه‌ هه‌ر كاتێك جل سه‌وزه‌كان گۆڵیان بكردایه‌ لاینگرانی یەكێتی خەریكبوون بمانخۆن، ھەرواش ئه‌گه‌ر زه‌رده‌كان گۆڵیان بكردایه‌ پارتییەكان ده‌بووه‌ هه‌ڵایان.. به‌هه‌رحاڵ كاتی شانۆگه‌رییەمان ته‌واوكرد، ئیتر لایەنگرانی یه‌كێتی به‌ هاش و هوش به‌ره‌وه بازاڕی شاری هه‌ولێر كه‌وتنه‌ڕێ، دیاره‌ پارتیەكانیش به‌هه‌مان شێوە. به‌هه‌رحاڵ دوای چه‌ند ڕۆژێك شه‌ڕه‌كه‌ ده‌ستیپێكرد. ڕێكخراوه‌ جه‌ماوه‌رییەكانی شاری هه‌ولێر و كۆمیته‌ی مەحه‌لی حزبی كۆمونیست ڕێپێوانێكی زۆر به‌هێزمان ڕێكخست، كه‌ (پارتی كاری سه‌ربه‌خۆی كوردستان ) كه‌ محەمەد حه‌لاق به‌رپرسیان بوو، لەگەڵمان به‌شداربوون. به‌ڵام ئه‌و ڕۆژه‌ یه‌كێتی و پارتی ده‌ستیان له‌ خه‌ڵك كرده‌وه‌ وه‌ك پێشتر ئا‌ماژه‌م پێدا چه‌ندین كه‌سیان كوشت و برینداركرد. ڕۆژی دواتر جارێكی تر ڕێپێوانێكی ترمان ڕێكخست، كه‌ خه‌ڵكیكی زۆر لەگەڵمان به‌شداربوون، ئه‌وه‌ بوو مەلا به‌ختیار له‌به‌رده‌ستی خه‌ڵك ڕایكرد. بەڵام كه‌ خه‌ڵك به‌ عه‌فه‌ویەتی خۆی له‌ده‌ستی ئێمه‌ ده‌رچوون، به‌ره‌و‌ بینا شیراتۆن كه‌وتنه‌ڕێ، له‌وێ جارێكی دیكە كه‌وتنه‌ به‌ردست ڕێژنەی گوله‌باران. به‌هه‌رحال ئه‌وه‌ی مه‌بەستمه‌ ھاوڕێیانی یه‌كێتی بێكاران له‌ شاری سلێمانی و هه‌موو ڕێكخراوه‌ جه‌ماوه‌رییەكان و كۆمیته‌ی مەحه‌لی حزبی كۆمونیست له‌ سلێمانی هه‌ستان به‌دروستكردنی كۆمیته‌ی ئاشتی برایه‌تی له‌ ڕێگه‌ی په‌یوه‌ندیگرتن لەگەڵ لایه‌نه‌كان ویستیان به‌و جۆره‌ ئه‌وە‌ شه‌ڕ ڕابگرن، كه‌ جێگه‌ی ڕه‌خنه‌ی ئێمه‌ بوو و‌ دواتر خۆشیان له‌و كاره‌ په‌شیمانبوونه‌وه‌. به‌ڵام ئه‌م جیاوازییه‌ی كار‌ نه‌بووه‌ مایه‌ی قڵشت دروستكردن، به‌ڵام ئه‌وه‌ی زۆر پێم سه‌یره‌. تاكو ئێستاكه‌ تا ئه‌م ماوه‌یش یان زۆر كات باسی ڕووداو و هه‌ڵسوڕانه‌كانی پێشوو ده‌كرێت، بەڵام به‌ شەڕتێك ئه‌و‌ خۆپیشاندانه‌ گەو‌رەیه‌ی كه‌ له شاری هه‌ولێر سازدرا، ئه‌گه‌ر له‌ شاری سلیمانێش بكرایه‌ ئاكامی زۆر گرنگی لێده‌بوه‌وه،‌ كه‌ مه‌زندە ناكرێت، ئه‌م له‌ حاڵێكدا كه‌ خەریكبوو كۆمه‌ڵیك ئه‌ندامی چالاكی وه‌ك ھاوڕێیان ( شاپوور عبدالقادر، ڕەحمان مەولوود، كاوه‌ حه‌سەن ، دكتۆر پشتیوان، نادیه‌ عەلی ) ئه‌وەنده‌ی من له‌ بیرممابێت، كه‌ له‌ ‌سه‌رووه‌بوون له‌ مەنصه‌ی وتاردان هه‌موویان تیابچن‌. .

گۆران عەبدوڵڵا :

سەرەتا دەمەوێت لە ڕووی مێژوویەوە ئەوە بۆ هاورێ سیروان چاك بكەمەوە، خۆپیشاندانی ڕۆژی یەكەم لای كۆتری سەلام تەقە لە خەڵك نەكرا، بەڵكو ڕۆژی دووەم بوو، بەڵام رۆژی یەكەم پاش تەوابوونی خۆپیشاندانەكە كۆمەڵێك خەڵك كە زۆربەیان یەكێتیبوون چووبوونە پێش لقی دووی پارتی بە هوتافكێشان بۆیە ئەوانیش دەستیان لە خەڵك كردبووەوە و یەك دوو كەس بریندار بووبوون.

 mar8,1995 2

من خۆم لەو ڕۆژگارەدا بڕوام بە خۆپیشاندان نەبوو، ھەروەھا وەك ئەندامی لیژنەی باڵا داوامكرد، كە خۆپیشاندان نەكەین، چونكە لێماندەدەن، بەڵام زۆرینە لەگەڵ خۆپیشاندان بوون. ئێمە لەكاتی شەڕی ناوخۆدا سەرباری لە دژوەستانەوەی ئەو شەڕە بە نووسین و كۆر و كۆبوونەوەكانمان، بە بەشداری لەگەڵ كۆمەڵەی ئاوارەكانی كوردستان، حزبی كۆمونیستی كرێكاری عێراق، پارتی كاری سەربەخۆ، حزبی زەحمەتكێشانی كوردستان و ڕێكخراوی تێكۆشانی ڕەنجدەران ، لە ٦/٥ و ٧/٥/١٩٩٤ دوو خۆپیشاندانی شكۆدارمان دژ بە شەڕی ناوخۆ لە شاری هەولێر بەرپاكرد. لە دووەم ڕۆژی خۆپیشاندانەكەدا زیاتر لە پێنج هەزار خەڵك ئامادەبوون و بەشێوەكی زۆر مۆدێرنانە لای بنكەی بێكارانەوە دەستیپێكرد و بەنێو بازاری (شێخ ئەڵڵا)دا تێپەری و لای كۆتری سەلام وەستا، بریاربوو هەر لەوێدا نوێنەری لایەنەكان قسە بۆ خۆپیشاندەران بكەن. پاش خوێندنەوەی ناوی لایەنەكانی بەشداربوو لە خۆپیشاندانەكەدا لەلایەن لیژنەی بەرێوەبردنی خۆپیشاندانەكەوە، لەپڕ خۆپیشاندەران درانە بەر دەستڕێژی گولەی بیكەیسی و هەر لەوێدا دوو هاوڵاتی بە ناوەكانی (خالد خەلیل حەمەد ئەمین و حەمید حوسێن) گیانیان لە دەستدا و ( رەفعەت ساڵح ، خزر سۆفی مامەند ، جەوهەر ئەنوەر عەبدولجەبار، عومەر قاسم قادر ، مەعروف سوارە مەولود و جەوهەر جەعفەر حوسێن) بەسەختی برینداربوون. بۆ مێژوش ئەوە دەڵێم هەر لەو كاتەدا كە خۆپیشاندەران خەڵتانی خوێنكرابوون ، رادیۆی حزبی شوعی لە هەولێر و لەسەر زمانی كاك كەریم ئەحمەدەوە خۆپیشاندەرانیان بە ئاژاوەگێڕ لە قەڵەمدا.

سیروان عەلی :

ده‌ستخۆش ھاوڕێ گۆران بۆ چاكردنه‌وه‌ی ئه‌وه‌ هه‌ڵه‌یه‌ .ده‌كرێت دوای زیاتر له‌ 15 ساڵ به‌سه‌ر ڕوداوێكدا هه‌ندێك شتم لێتیكچوبێت، وه‌ك ئه‌وه‌ی كام ڕۆژ پێش كامه‌یان بوه‌.دیاره‌ زۆریش له‌ دیكۆمێنته‌كانی بێكاران له‌ لای تۆ پارێزراون، كه‌ یارمه‌تیده‌رن بۆ ده‌مه‌زره‌دكردنه‌وه‌ی بیره‌وه‌رییەكان. به‌ڵام سه‌باره‌ت به‌و تیبینیه‌ی تۆ، كه‌ ڕۆژی یه‌كه‌م خه‌ڵكانێك كه‌ زۆرینه‌ی یه‌كێتی بوون به‌ره‌و لقی دووی پارتی ڕۆشتوون، سه‌رنجێكم هه‌یه‌ .ئه‌ویش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ ناوچه‌ی نێوان بینای شیراتۆنه‌وه‌ (كه‌ ئه‌و كاته‌ ئه‌و بینایه قوتابیانی پارتی و ته‌لفزیۆنی زاگرۆس تێدا بوو ) و بینای سه‌ندیكای كۆن كه‌ بارگای حزبی شیوعی بوو، ته‌قه‌ له‌ خه‌ڵك كرا، نه‌ك له‌ لقی دوو‌ە،‌ ئه‌و خه‌ڵكه‌ش هه‌ر ئه‌و خه‌ڵكه‌ی به‌رده‌م پارێزگا بوو، به‌ره‌و بینای شیراتۆن ده‌ڕۆشتن من خۆم یەكێك بووم له‌و كه‌سانه‌ی به‌شداربووم هیچ و ئیحساسێكم بۆ درووستنه‌بوو، كه‌ زۆرینه‌ی ئه‌م خه‌ڵكه‌ سه‌ر به‌ یه‌كێتیبن و‌ به‌ مه‌رامێكه‌وه‌‌ ڕوو ده‌كه‌نه‌ بنكەكانی پارتی، بەڵكو زۆر عه‌فه‌وی ده‌ڕۆشتن و هه‌ر دروشمه‌كانیش سه‌باره‌ت به‌ ڕێسواكردنی شەڕ بوون و‌ دوایانده‌كرد، كه‌ پێشمه‌رگه‌ له‌ سه‌ر سه‌ری بیناكان بێنه‌وه‌ خواره‌وه و‌ له‌ حاڵه‌تی شه‌ڕ بێنه‌ده‌ر، بەڵام وه‌ك وتم له‌ زۆنگی نێوان بینای شیراتۆن و بینای سه‌ندیكا‌ وه‌ك ڕێژنه‌ی باران شه‌لم، كوێرم ناپارێزم، فیشەكیان به‌سه‌ر خۆپیشانده‌راندا ده‌باراند. ته‌نانه‌ت له‌گه‌ڵ خه‌لكێكی زۆر بۆ ماوه‌ی زیاتر له‌ نیو سه‌عات له‌ ناو هۆتێل (زیتونه) كه‌ به‌رامبه‌ر بینای شیراتۆن بوو، خۆمان پاراست. دواتر به‌ ئاراسته‌ی جاده‌ی به‌رده‌م هۆڵی میدیا به‌ره‌و‌ سەیداوە‌ خه‌ڵك كشایه‌وه‌‌ و‌ هیچ ته‌قه‌كردنێكم تیبینی نه‌كرد، كە له‌ بینای (لقی دوو)وەوە بێت بۆ خه‌لك، كه‌ بنكەكەی‌ له‌ سه‌ر جاده‌ی ئیسكان بوو، ‌ تۆزێك له‌و لای بینای (هۆڵی میدیا)وه‌ بوو.

ئاكۆ محەمەد :

 پێشتر وتمان یەكێتی بێكاران وەك ڕێكخراوە چەپەكان و ڕێكخراوەكانی دیكە (كۆمەڵەی ئاوارەكان و ڕێكخراوی سەربەخۆی ژنان و ڕێكخراوی كارمەندانی تەندروستی و ئەوانی دیكە …) دژی جەنگ بوون و بە هەموو شێوەیەك و لەژێر هیچ بیانوویەكدا ڕەوایەتیان بە جەنگ نەدەدا و لایەنگریان لە هیچ لایەكی جەنگەكە نەدەكرد. ئەم هەڵویستە بۆ زۆرێك لەوانەی كە ئەمرۆ بەنێوی گۆڕانخواز و دژی جەنگەوە قسەدەكەن، قوتنەدەدرا. یەكێتی بێكاران خۆپیشاندانی دەكرد، كۆمەڵێك پێشنیار و پلان بۆ وەدەرنانی هێزە شەڕكەرەكان ئامادەكرا، بەڵام هێزەكانی نێو شاری هەولێر ئەوەندە دڕندەبوون، كە هیچ بووارییان بۆ كردەییكردنەوەی ئەو هەنگاوانە نەهێشتەوە، ئەمە بێجگە لەوەی كە هۆكاری سەرەكی كردەیینەبوونەوەی ئەو پێشنیار و پلانانە پێویستی بە بنكەی جەماوەریی فراوان و تۆری كۆمەڵایەتی سەرتاسەری و بنكەی كۆمەڵایەتیی خۆجێیی هەبوو، ئەوەی كە ئێمە (ھاوڕێ سیروان و من) لە زستانی ١٩٩٢دا وەك دەربازەیەك خستمانە بەردەم (یەكێتی بێكاران) و ئەوان (نوێنەری ڕێكخراوە ڕامیارییەكان) دژی وەستانەوە. ئامادەكردنی وەها پێداویستییگەلێك لە ماوەی چەند ڕۆژ و مانگدا نەدەكرا و زۆر درەنگ بوو. هەروەها كەشی سەربازی باڵی بەسەر شارەكاندا كێشابوو و دەسەڵات و هێزەكانی بەئاسانی دەیانتوانی خەڵكانی ناڕازی تیرۆربكەن، هەروەك چۆن (د. سەلاح هەورامی)یان تیرۆركرد و كەیسەكەشی سەرینرایەوە. لەبەر ئەو هۆیانە بەداخەوە هەوڵەكانی (یەكێتی بێكاران) نەیانتوانی كردەیی بببنەوە.

ھاوڕێ سیروان لەمەڕ كۆمیتەی مەراسیمی یەكی ئایاری ١٩٩٤ دوا و قسەی لە شانۆگەرییە ڕامیارییەكە كرد. سەرەتا پێویستە ئەوە بڵێم، پێش ناكۆكی ئاراستەكانی نێو (یەكێتی بێكاران) لەسەر پێكھێنانی ڕاستر بڵێم لەپێناو و لە دژی سەپاندنی فێدراسیۆنی كارتۆنی، ھەر لەنێو (یەكێتی بێكاران)دا دوو ناكۆكی دیكە ھەبوون، یەكەم چۆنیەتی بەرپاكردنی مەراسیمی یەكی ئایاری ئەو ساڵە (١٩٩٤) و  ناكۆكی لەسەر چۆنیەتی بەرپاكردنی خۆپیشاندانەكەی ھەولێر دژی جەنگ و چۆنیەتی بەرگرتن بوو لە جەنگ.

 

ناكۆكی لەسەر چۆنیەتی بەرپاكردنی مەراسیمی یەكی ئایار

لە سەرەتای مانگی ئەپڕیلی ١٩٩٤دا بوو، لەلای ھاوڕێ گۆران دانیشتبووم و لە بارەی مەراسیمی یەكی ئایارەوە دەدواین، ئەم پێشنیارەم بە خەیاڵدا ھات “بۆ ھەوڵندەین، یەكی ئایاری ئەم ساڵ ( ١٩٩٤) بەنێوی (یەكێتی بێكاران)ەوە بەرپابكرێت، تاوەكو تەكانێك بەم ڕێكخراوە بدەین و جارێكی دیكە جەماوەری لە دەور كۆبكەینەوە؟”. ھاوڕێ گۆران یەكسەر وتی زۆر باشە و منیش ھەمان بۆچوونم ھەیە، لەو كاتەدا ھاورێ سەردار حەمید بەرەو بنكەی یەكێتی بێكاران دەھات، لەویشمان پرسی، ئەویش لە وەڵامدا وتی “منیش ھاوڕاتانم”، دوابەدوای ئەو ، خۆت (ھاوڕێ سیروان) و ھاوڕێ كاوە ھاتن و ئێوەش پێشوازیتان لە پێشنیارەكە كرد، ئەگەر باش لەبیرممابێت، ھاوڕێ (عەبدولڕەحمان مەولود)یش زۆری پێباشبوو.

بەڵام ڕۆژی دوایی، كە دانیشتنی تایبەتمان بەبۆنەی بەرپاكردنی مەراسیمی یەكی ئایارەوە ھەبوو، ھاوڕێ سەردار بۆچوونی گۆڕابوو و لەوەش سەیرتر (لێپرسراوی بنكەی ئاشكرای حككع)، ھەرچەندە بانگھێشت نەكرابوو و كۆبوونەوەكە تەنیا بۆ ئەندامانی یەكێتی بێكاران و كۆمەڵەی ئاوارەكان و ڕێكخراوی سەربەخۆی ژنان بوو، كەچی ئەو لەوێ ئامادە بوو و دژایەتی تەواوی پێشنیارەكەی ئێمەی دەكرد و ئەوەبوو كە بە دژایەتی (حككع)ی ناوبرد و ئەندامانی حككع لەسەر ڕابەریی پارتەكەیان لە مەراسیمەكەدا و پاشكۆبوونی یەكێتی بێكاران پێداگرییاندەكرد. ھەڵبەتە پێویستە ئەوەش ڕۆشن بكەمەوە، كە ئەندامانی حككع لەو سەردەمەدا لە ھەرسێ پرسەكەدا دوو دەستەبوون، بۆ نموونە ئێوە ھاوڕێیان گۆران و سیروان، كە ئەوكات ئەندامی چالاكی ئەو پارتە بوون، زۆر بەتەنگ یەكێتی بێكاران و خەباتی جەماوەرییەوە بوون و لەتەك ئێمەدا ھاوبۆچوون بوون یا دروسترە بڵێم ئێمە لەتەك ئێوەدا ھاوبۆچوون بووین و لەلایەن قسەكەرانی پارتەوە، ئێوەش وەك ئێمە دژایەتییان دەكران.

پاش ململانێییەكی زۆر بڕیار لەسەر كۆمیتەی ھاوبەشی مەراسیمەكە، واتە یەكێتی بێكاران و حككع درا. ھەروەھا حككع بۆ ھاوسەنگی ھێز، كۆمەڵێك لە ئەندامانی و چەكدارانی لە سلێمانییەوە ھێنابوون و تەنانەت لە كاتی پێشكەشكردنی بەشەكانی مەراسیمەكەشدا ھەوڵی پاشقوڵگرتنیان دەدا و تا من ناچاربووم، لەسەر لابردنی وتارێكی ھاوڕێ (ھیوا كەریم) لەسەر باردودۆخی كار و ژیانی كرێكارانی چێشتخانە، لەتەكیاندا ڕووبەڕووببمەوە. ھەروەھا كە لە كاتی ئامادەكاری كارەكاندا كێشەی زۆریان بەتایبەت بۆ لێژنەی ھونەریی دروستدەكرد، دژی ئەوەبوون، كە ھاوڕێ (فازڵ عوسمان) سروود بچڕێت و دەیانگوت “ئەنارشیستە” [ھەرچەندە ئەو ئەناركیست نەبوو و كەسێكی كۆمونسیت بوو، بەڵام لە جۆری كۆمونیزمی حیكمەتی نا] .

بەڵێ لەوێدا بێجگە لە وتاری یەكێتی بێكاران و كۆمەڵەی ئاوارەكان و ڕێكخراوی سەربەخۆی ژنان و حككع و پەیام و پیرۆزبایی پارت و ڕێكخراوەكانی دیكەی نێو ھەولێر، دوو شانۆنامە پێشكەشكران، یەكەم لە دەرھێنانی ھاوڕێ (ناڵە حسەن) بوو كە منیش ڕۆڵم تێدا گێڕا و دووەم، ئەوەی كە ھاوڕێ سیروان بە بیرۆكەی منی ناوی دەبات، لە بنەڕەتدا بیرۆكەی ھاوڕێ (ھەڵمەت تاھیر) بوو وەك یارییەكی كۆمیدی تۆپی پێ و زیاتر من ناوەڕۆكی ململانێی پارتایەتی ئەو ڕۆژگارەم بە شانۆییەكە بەخشی و بە ڕێوشوێن و ڕامیاریی پارتە دەسەڵاتدارەكانەوە گڕێمدایەوە، بۆ نموونە تیپی زەرد پارتی دێمۆكراتی كوردستان بوو و تیپی سەوز یەكێتی نیشتمانی كوردستان و ناوبژیوانی سووریش پارتی (حزبی) شیوعی كوردستان بوو، بیرۆكەكەش گاڵتەكردن بوو بە سیستەمی فیفتی بە فیفتی و ڕامیاریی و ڕۆڵی سازشكارانەی (حشك)، بەڵام لە دەرھێنانی ھاوڕێ (ھەڵمەت تاھیر) بوو و یەكێك لە ئەكتەرە سەركەوتووەكانیش بەڕێز (محەمەد تاھیر بوو). لە ھەموو ئەوانە سەرنجراكێش تر، ئەوەبوو، ئەوی كە ئاگای لە ھۆ و جێی سەرھەڵدانی جەنگی نێوان (ینك و پدك)ی نەبووبوو و  شانۆییەكەی ئێمەی بینیبوو، پێێوابووبوو، كە شانۆییەكەی ئێمە بووەتە ھۆی ھەڵگیرساندنی جەنگەكە، چونكە بەو جۆرەی كە ھاوڕێ سیروان گوتی، لایەنگرانی ھەردوو پارتی دەسەڵاتدار، لەوێدا لەتەك گۆڵكردنی ڕەنگی لایەنەكەیاندا، تەزبیحە زەرد و سەوزەكانیان لەبەرامبەر یەكدیدا ڕادەوەشاند و تەنانەت ھێندە خەڵك لە باخچەی گڵكەند كۆبووبوونەوە، كە ھەندیك بۆ بینین و لەبەرنەبوونی جێ، چووبوونە سەر لكی دارەكان. من كاسێتی ئەو مەراسیمەم لەلا ھەیە و ئەگەر بۆم لوا، بە فۆرماتی (AVI  یا MP4). ھیوادارم ھەر ھاوڕێیەكی دیكە كە ئەو كاسێتە ڤیدیۆیەی ھەیە، چاوەڕوانی ئەم بەڵێنەی من نەبێت و ئەگەر بوار و كاتی ھەبوو، بەڵكو پێشكەش بە ھەمووانی بكات، تا جارێكی دیكە پاش ١٩ ساڵ، كەمێك بەدیار یاداوەرییەكانمانەوە دانیشین و لەتەك خۆشی و ناخۆشییەكانی ئەو ڕۆژدا پێبكەنین و بگرین.

 

ناكۆكییەكان لەسەر چۆنیەتی بەرەنگاری جەنگی ناوخۆ

وەك ئێوە ھاوڕێیان سیروان و گۆران لە بارەیەوە دوان، لەو ڕۆژانەدا چەند بۆچوونێك ھەبوون، یەكەم نەكردنی خۆپیشاندان، دووەم كردنی خۆپیشاندان بە لافیتەی سپی و بەستنی پەڕۆی سپی بە قۆڵەوە، سێیەم كردنی خۆیشاندان و نەبەستنی پارچەپەڕۆی سپی بە قۆڵەوە. ھەڵبەتە نێوەڕۆك و ئایدیای پشت ئەم سێ بۆچوونە كردن و نەكردن و بەستن و نەبەستن نەبوو، چەند ڕۆژ بوو لە بنكەی یەكێتی بێكاران قسەوباس لە خۆپیشاندان و بەرەنگاری و ڕاوەستاندنی جەنگ دەكرا، ھەر پارت و ڕێكخراو  و دەستە بوو، بەیاننامەی دژی جەنگی دەردەكرد. ناڕەزایەتی خەڵك لەو پەڕی ھەڵچووندا بوو، مەترسی جەنگ و كارایی و پاشكاراییەكانی سێبەرییان بەسەر ژیان و ئاساییشی ژیان و گوزەرانی خەڵكدا كردبوو.

بۆچوونی یەكەم، كە من تا ئەوێ كە لەبیرممابێت، فرەتر عەبدولرەحمان مەولوود قسەكەری بوو، تەنیا وەستانی جەنگ بە خۆپیشاندانی ئاشتی و بەیاننامە و كاری ھاوبەش لەتەك لایەنەكانی دیكە، لەوانە چەپە كوردستانییەكان.

بۆچوونی دووەم، ڕاگرتنی جەنگ و بەرێخستنەوەی بزووتنەوەی شورایی بوو، كە قسەكەرانی حككع بەدیاریكراوی ئەو ڕۆژانە ھاوڕێ دلێر بوو. وەك ھەمیشە حككع بۆ بەیاننامەدەركردن و جوینەوەی دروشم و ڕستەی پێشتر ئامادەكراو و سواو، بیانوویەكی دەستكەوتبوو، “دامەزراندنەوەی شوراكان” وەڵامی ئامادە و گۆچانە جادووییەكەی موسا بوو، بۆ ھەموو بۆنەیەك چاپیاندەكردەوە.

بۆچوونی سێیەم، كە تەنیا من بووم و بەتەنیا بووم، ئەویش  و دژایەتی جەنگ و ڕاگرتنی جەنگ بوو، بەڵام بە بزاڤی شۆڕشگیڕانە، بە لافیتەی سپی نا و بەتەنیا بە خۆپیشاندان نا، بەڵكو لە ھەڵخڕاندنی بزووتنەوەی جەماوەریی گەڕەك و شوێنەكانی كار، بەپێچەوانەی پێشنیارەكەی (حككع)ەوە، كە تەنیا بە بەیاننامە لە كۆڵی خۆیان دەكردەوە، من لەو بڕوایەدا بووم، ھەڵەی ھەموو سەردەمێكی سۆشیالیستەكانی كوردستان سیتتواتسیۆنیست بوون بووە و تەنیا لە كاتی تەنگەتاوی و ھەڵچوونی خەڵكدا بیر لە كار و چالاكی چارەنووسساز كراوەتەوە و دەكەنەوە. بزووتنەوەی جەماوەریی لە شەوڕۆژێكدا دروستنابێت، بەڵكو پێویستە ھەنگاو بە ھەنگاو لە پاگەندە و كۆبوونەوەی بەردەوامی گەڕەكەكان و ھەڵخراندنی خەڵك دژی جەنگ، بۆ دەركردنی چەكدارەكان لە گەرەكەكان و داگرتنیان لەسەر بانی فێرگە و نەخۆشخانە و فەرمانگەكان، پێكھێنانی كۆمیتەكانی سەرپەرشتی و پارێزگاری لە گەڕەكەكان و سەرتاسەریكردنەروەەری ئەم ھەوڵانە و بەرەوپێشبردنیان تا ئاستی جێگرتنەوەی دەسەڵاتی جەماوەری دژی دەسەڵات و جەنگەكەی. پێشنیارێكی ئاوا پێویستی ھەموو قۆناخەكانە چ لە پێش جەنگ و چ لە جەنگدا و چ لە پاش جەنگ، لەو كاتەدا كە دەركی دەكەین، پێویستە كاری بۆ بكەین، ئەگینا ھەر كات كە بمانەێت كاری بۆ بكەین، ناچاردەبین لە سفرەوە دەستپێبكەین، واتە لە پاگەندە و ھەڵخڕاندن و ڕێكخستن و كۆمەڵایەتیكردننەوە و لەباركردنی ھاوسەنگی ھێز بۆ یەكلاییكردنەوەی پرسەكان.

بەڵام بەداخەوە بۆچوونەكەی من، لەلایەن ھاوڕێیانی دیكەوە، بە خەیاڵپڵاوی و نەبوونی سەردەمی شۆڕشگێرانە و گێڕانەوەی وتەی ماركس و لێنین و مەنسووری حیكمەت، پێداگرییان لەسەر بۆچوونەكانیان دەكرد. لەوەش سەیرتر ھەموویان لەسەر بەستنی پارچەپەڕۆی سپی بە قۆڵیانەوە كۆكبوون. لەبەرئەوە، ھەرچەندە من لە خۆپیشاندانی ڕۆژی یەكەمدا، كە لە مەیدانی نافورەكەی سەرەتای بازاری باتە لەتەك خۆپیشاندانی چەپە كوردستانییەكان (پارتی كاری سەربەخۆ و ڕێكخراوی تێكۆشانی ڕەنجدەران و پارتی ئازادی كوردستان)دا یەكیگرتنەوە، بەشداریمكردبوو، بەڵام لە ڕۆژی دووەمدا لەبەر ھەڵگرتنی لافیتەی سپی و بەستنی پەرۆی سپی بە قۆڵەوە و ئەو تێڕوانینانەی زاڵبوون، بایكۆتمكرد، پاش ئەوەی كە تەقەی لێكرا، ناچاربووم بنكەی بێكاران بەرەو شوێنی تەقەكە بەجێبھێلم و بەدوای ھاوڕێكانمدا بڕۆم، ھەرچەندە توانیبوویان كوژرا و بریندارەكان لەوێ دوور بخەنەوە، بەڵام پلاكاتی سەربازێكی عەرەبزمانی ھەڵھاتوو، كە لەسەری نووسیبوو “لا للبعث، لا للحرب، نعم لكاكە مسعود و مام جلال تالبانی” بەخوێنی خۆی سوور بوو بوو و ھێشتا لە كەناری شۆستەكەی بەرامبەر كۆتری ئاشتی كەوتبوو و ترس و سەركوت باڵی بەسەر  كون و كەلەبەری شاردا كێشابوو.

شتێكی دیكە كە پێویستە لەسەری بوەستم، خۆپیشاندانی ڕۆژی یەكەم و ھاوھوكردنی جەماوەری ناڕازی لە مەلابەختیار و ڕاكردن بەدوایدا تا چواریانی تەیراوا- عەینكاوا و دواتر چوون بەرەو بارەگای لقی ٢ی پدك لە نزیك شیراتۆن.

وەك ھاوڕێ گۆران دەڵێت، ڕۆژی یەكەم بوو و پاش ڕاگەیاندنی كۆتایی خۆپیشاندانەكە لەلایەن قسەكەرانی یەكێتی بێكاران و كۆمەڵەی ئاوارەكان و حككع و پارتی كاری سەربەخۆ و ڕێكخراوی تێكۆشانی ڕەنجدەرانەوە، خەڵكی ناڕازی نەچوونەوە ماڵ و بەرەو وتاردانەكەی مەلابەختیار چوون و دژی قسەكانی فیكەیان لێكرد و بە ھاوھو ناچار بە كۆتاییھێنان بەقسەكانی و بەجێھیستنی شوێنەكەی بەرەو بارەگای (ینك) لە نزیك پارلەمان بوو، ھەمان خەڵكی ناڕازی بە ڕاستە شەقامی زانكۆدا درێژەیان بە خۆیپیشاندانەكە دا و چەكدارەكانی پارتی تەقەیانلێكردن و چەند كەس برینداربوون، ھەروەھا ھەواڵی ئەوەش ھەبوو، كە یەك دوو بریندارییان ڕاكێشاونەتە نێو بارەگاكەی شیراتۆن و لەژێر ئەشكەنجەدا مردوون. بەڵێ لەوانەیە لەنێو ئەوانەی، كە فیكەیان لە مەلابەختیار كردبێت، لایەنگرانی (پدك) ھەبووبن و لەنێو ئەوانەشدا، كە بەرە بارەگای لقی ٢ی پارتی چوون، لایەنگارانی (ینك) ھەبووبن، بەڵام نە زۆرینەی ناڕازییان بوون و نە مۆتۆری بزووتنەوەكە، بەڵكو خەڵكی ناڕازی لە جەنگ بوون و دەیانویست بێلایەنی خۆیان بەوە نیشانبدەن، كە ھاوكات بەرامبەر بە مەلابەختیار و لقی ٤ی پارتی خۆپیشانداندەكەن. بەداخەوە ئەوە پاگەندەی ھەردوو لایەنی جەنگەكە (ینك) و (پدك) بوو لەو ڕۆژەدا دژی خۆپیشاندانەكە، ھەروا كە (مەلا حەسەن) قسەكەری حزبی شیوعی كوردستان لە ئێوارەی ڕۆژی دووەمی خۆپیشاندانەكەدا بەوە پاساوی كوشتنی خۆپیشاندەرانی دەدایەوە، گوایە ئەوانەی كە خۆپیشاندانیان كردووە، خەڵكانی ئاژاوەگیڕ و دژی ئاشتی بوون و دەستی گوماناوییان لە پشتە، شایانی ئاماژەكردنە، كە ئەم ھەڵوێستەی حشك لەوێوە بوو، پارتی كاری سەربەخۆ، كە لە خۆی جیابووبووەوە، لایەنێكی چالاكی نێو خۆپیشاندانەكەی دژی جەنگی نێوخۆدا بوو و (حشك) ئەوەندە دژایەتی جیابووانی نێوخۆی بەلاوە گرنگ بوو، ھێندە داخوازی ناڕازییانی دژی جەنگی نێوخۆی بەلاوە گربگ نەبوو، ھەربۆیە ئاوا بەئاسانی تۆمەتی ئاژاوەگیڕیی دایەپاڵ ئازادیخوازان و سۆشیالیستان و دژەجەنگانی ئەو ڕۆژگارە.

درێژەی ھەیە ….

بۆ خوێندنەوەی بەشی یەكەم : http://wp.me/p17qj9-1N

بۆ خوێندنەوەی بەشی دووەم : http://wp.me/p17qj9-1S

بۆ خوێندنەوەی بەشی سێیەم : http://wp.me/p17qj9-1X

بۆ خوێندنەوەی بەشی چوارەم : http://wp.me/p17qj9-28

بۆ خوێندنەوەی بەشی پێنجەم : http://wp.me/p17qj9-2a

بۆ خوێندنەوەی بەشی شەشەم : http://wp.me/p17qj9-2e

بۆ خوێندنەوەی بەشی حەوتەم : http://wp.me/p17qj9-2g

************************

ئیمەیل    y.beekaran@post.com

ئەرشیڤی  http://issuu.com/yekeeti-beekaran

فەیسبووك https://www.facebook.com/yeketi.bekaran

مێزگردی گێڕانەوە و پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی ئەزموونی یەكێتی بێكاران لە كوردستان و خەباتی جەماوەریی لە ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٨ / بەشی حەوتەم   Leave a comment

مێزگردی گێڕانەوە و پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی ئەزموونی یەكێتی بێكاران لە كوردستان و خەباتی جەماوەریی لە ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٨

بەشی حەوتەم:

ئایا هیچ كات ڕوویداوه‌، ئه‌ندام و لایه‌نگرانی ئه‌م ڕێكخراوه‌ زیندانی، ڕاونان، ئه‌شكه‌نجه‌ و تیرۆر بكرێن، كه‌ی و كێ و چۆن؟

سیروان عەلی :

به‌ڵێ، به‌رده‌وام ئه‌ندامانی لیژنه‌ی نوێنەرایه‌تییەكان تووشی گرتن و ئەشكەنجه‌ و ته‌نانه‌ت تیرۆر بونه‌ته‌وه‌. مه‌لەفی ده‌ستگیركردنی هه‌ڵسوڕاوانی بێكاران، به‌رده‌وام مه‌له‌فێكی گه‌رمی ئاسایش یەكێتی و پارتی بوو. وه‌ ئه‌م حاڵه‌ته‌ ئه‌ونده‌ زۆرن من پێموایه‌ پێویستی به‌ دیكۆمنتیكردنی‌ وردی ڕووداوەكان هه‌یه‌.

 

ئاكۆ محەمەد :

بەڵێ، زۆربەی هاوڕێیان لە شار و شارۆچكەكاندا ڕووبەڕووی زیندانیكردن و سووكایەتی و ھەڕەشە و ترساندن دەبوونەوە. هەروەها وەك پێشتر وتم هاورێیانی گیانبەختكردوو نەزیز عومەر (ناسراو بە ئارام) ، بەكر عەلی شاعیر، یەكەم لە شارۆچكەی سمیڵ بەڕۆژی نیوەڕۆ فراندیان و پاش چەند ڕۆژێك بە سوتێنراوی لە دەرەوەی سمێڵ ئێسكەكانیان فڕێدابوو و پێشتر چەند جار لەلایەن دەسەڵاتدارانی (سمێڵ)ەوە هەڕەشەی لێكرابوو، دووەم ھۆنەری بەشمەینەتان (بەكر عەلی) بوو، كە لە خۆپیشاندانی جەماوەری بێسەرپەنایان و ئاوارەكاندا لەبەرچاوی خەڵك تەقەی لێكرا و چەند ڕۆژ پێشتریش زیندانی كرابوو و لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئەو كاتی شاری سلێمـانییەوە هەڕەشەی لێكرابوو تا بەشداری خۆپیشاندانە نەكات و خۆپیشاندانەكە پەكبخات. ئەمە بێجگە لە زیندانی بوونی چەند جارەی كۆمەلێك ھاوڕێ، كە پێشتر ھاوڕێ سیروان ناوی ھەندیكیانی ھێنا.

 Chalakani yekeeti beekaran slemani

گۆران عەبدوڵڵا :

من قسەیەكی زیاترم لە قسەكانی ئێوە پێنییە.

كاتێك كه‌ ڕووبه‌ڕووی ڕێگری و توندوتیژی و مه‌ترسی ده‌بوونه‌وه‌، چیتانده‌كرد و چ سه‌ره‌نجامێكتان به‌ده‌ستده‌هێنا؟

سیروان عەلی :

به‌رگریمان له‌ خۆمان ده‌كرد و پشتمان به‌ توانای بێكاران ده‌به‌ست، دواتر له‌ ڕێگه‌ی په‌وه‌ندییەكانی یه‌كێتی بێكاران هه‌وڵی ئازادكردنی هه‌ر هاوڕێیەكمان ده‌دا، كه‌ دەسگیربكرابایه‌. به‌ڵام هه‌رگیز له‌ ئامانجه‌كانی خۆمان ده‌ستبه‌ردارنه‌بووین. ئێمه‌ شه‌ڕی ناوخۆی خۆمان زیاتر چۆكی پێداداین.

ئاكۆ محەمەد :

لەوانەیە ئەو شێوازەی ڕووبه‌ڕووبوونەوە لە ئێستادا كەمێك ناواقیعی بێتەبەرچاو، بەڵام لەو كاتەدا برسیەتی و بێكاری و جەنگی نێوخۆ، دەستییان نابووە بینەقاقای خەڵك و سڵكردنەوە لە مەرگ لەبەرچاونەدەگیرا و زۆرجار تا بەردەم مەرگ هەنگاومانناوە و ڕووبەڕووی پیاوانی دەسەڵات بووینەوەتەوە و یەخەی دەسەڵاتدارانمان گرتووە.

گۆران عەبدوڵڵا :

ئێمە هەر لە ھەڕەشە و ڕفاندن و زیندانیكردنی هاوڕێیانمان لە بەرامبەر بریاردانمان بۆ خۆپیشاندانكردن لە ١٩/٦/١٩٩٣ تا ڕاونان و زیندایكردنی هەڵسوراوانمان لە كارگەی نەسیجی هەولێر و تا دەگاتە تەقەكردن لێمان لە خۆپیشاندانەكەی دژی شەڕی یەكێتی و پارتی لە هەولێر، ئێمە هەمیشە لەبەرانبەر دەسەڵاتدا دوو ڕێگامان دەگرتەبەر، یەك رێگای گفتووگۆ و دبلۆماسییەت، دوو هەوڵدان بۆ دروستكردنی فشار بە ڕێگای جیاواز وەكو خۆپیشاندان، ئاگادركردنەوەی ڕێكخراوەكانی مافی مرۆڤ و ڕێكخراوە كرێكارێیەكانی ئەوروپا.

جەنگی نێوخۆ هاوته‌مه‌ن یا ڕاستر بڵیین له‌ ته‌مه‌نی ئه‌و ڕێكخراوه‌دا ڕوویدا، ئایا ئه‌و جەنگە،‌ هۆكاری لاوازی و پووكانەوەی ڕێكخراوه‌كه‌ نه‌بوو؟

 20634_102043249827671_5193685_n

سیروان عەلی :

نازانم له‌ كوێدا به‌پێی چی لێكدانه‌وه‌یه‌ك شه‌ڕی ناخۆ بووەته‌ مایه‌ی پووكانه‌وه‌ی یه‌كێتی بێكاران. به‌ڵكو به‌ پێچەوانەوه‌ شەڕی هه‌ردوو حزبی ده‌سه‌ڵاتدار، بۆشایه‌كی سیاسی له‌ گۆڕپانه‌كه‌دا دروستكردبوو. چه‌پ و ڕێكخراوه‌كانی سه‌ر به‌ ئه‌وان باشترین هه‌لیان بۆ ڕه‌خسابوو، كه‌ ئاڕاسته‌ی ڕه‌خنه‌ و ناڕه‌زایه‌تی خه‌ڵكی له‌ دژی هه‌لومه‌رجێك، كه‌ شه‌ڕی ناخۆ نابوویه‌وه، ڕووبه‌ڕووی هه‌ر دوو پارتی به‌شه‌ڕهاتوو توندتر بێته‌وه‌ و به‌ قازانجی چه‌پی كۆمەڵگە سوودی لێوه‌ربگێرێت‌. هه‌ر بۆیه‌ له‌ سه‌ره‌تای ئه‌و شه‌ڕه‌ ناوخۆییه‌ (یه‌كێتی بێكاران) لەگەڵ زۆرێك له‌ ڕێكخراوه‌ جه‌ماوه‌رییه‌ چه‌پییەكان و چه‌ند لایه‌نێكی سیاسی له‌ شاری هه‌ولێر بۆ ماوه‌ی چه‌ندین ڕۆژه‌ خۆپیشاندانیان ئه‌نجامدا، كه‌ یه‌كه‌م ڕۆژ جه‌ماوەر‌ێكی بێژومار ئاماده‌ی ئه‌و خۆپیشاندانه ‌بوون، به‌ڵام هێزه‌كانی یه‌كێتی و پارتی ده‌ستیان له‌ خه‌ڵك كردەوه‌، هه‌رچه‌نده‌ دژبەیه‌ك وه‌ستابوون، به‌ڵام دژ به‌ خه‌ڵكی، ئەوان یه‌ك به‌ره‌ بوون، بۆیه‌‌ ده‌ستیان له‌ خەڵك نه‌پاراست و چه‌ندین كوژرا و بریندار‌ له‌ خه‌ڵكی سڤیلیان كرده‌ سیمای شاری هه‌ولێر. ئه‌و ڕوداوه‌ خۆی پیلانێكی له‌پێشداڕێژراو بوو، لەبەرئەوەی قەرار بوو مینبه‌ری ئه‌و كه‌سانه‌ی قسه‌ بۆ خه‌ڵك ده‌كه‌ن، له‌ جاده‌ی سیروان ڕوو له‌ گۆڕپانی كۆتری ئاشتی بێت. به‌ڵام پێش ئه‌وه‌ به‌ ماوه‌یه‌كی كورت شوێنی مینبره‌كه‌ گۆڕا سه‌رووی بینایه‌ك، كه‌ ڕووی له‌ جاده‌ی سیروان و چایخانه‌ی قه‌رزاران بوو، دیاره‌ ئه‌وانه‌ی له‌سه‌ره‌وه‌ بوون، له‌ مینبه‌ره‌كه‌ ئه‌وەنده‌ی له‌بیرم مابێت، هاوڕێ شاپوور و ھاوڕێ عبدولرحمان مەولوود و كاوه‌ حه‌سەن و دكتۆر پشتیوان بوون. به‌ڵام هه‌ر دوای ته‌واوبوونی قسه‌كانی هاوڕێ شاپوور گوله‌ وه‌ك ڕێژنه‌ی باران به‌سه‌ر خه‌ڵكدا باری. دیاره‌ به‌هۆی لێكدانه‌وه‌یەك، كه‌ من بۆ ئه‌و ڕوداوه‌ هه‌مه،‌ هه‌موو ته‌قه‌كان له‌ جاده‌ی شێخ چوڵییه‌وه‌ به‌رەو ڕووی خه‌ڵك ده‌هاتن، بۆیه‌ شوێنی سەكۆی قسه‌كردنەكه‌ ئاسان نه‌بوو، تا بپێكرێت. ئه‌و ڕۆژه‌ خوێناوه‌یه‌ لەنێو ڕێژنه‌ی گوللـه‌دا بریندارەكانمان ده‌گواسته‌وه و كۆتایهات. بۆ میژوو هه‌ڵویستی بوێرانەی (دكتۆر پشتیوان) له‌بیرناكه‌م، كه‌ به‌ زۆر و به‌ شه‌قلێدان له‌ سه‌یاره‌كانی ئه‌و سه‌ر شه‌قامه،‌ بۆ ئه‌وه‌ی لەگەڵماندا بێن  و برینداره‌كان بگوازنه‌وه‌. به‌ڵام ڕۆژه‌كانی دواتر ئێمه‌ هه‌ر نه‌وەستاین ڕێپیوانێكی دیكه‌مان ڕێكخست، كه‌ ته‌نانه‌ت كاتێك له‌به‌رده‌م پارێزگا مه‌لا به‌ختیار‌ ویستی قسه‌ بۆ خه‌ڵك بكات، خه‌ڵك به‌ به‌رد ڕاویاننا، دواتر خه‌ڵك روویانكرده‌ لقی دوو و بینای شیراتۆن، به‌ڵام پێشمرگه‌كانی پارتی له‌ بینای شیراتۆن بێ سێ و دوو، ده‌ستیانكرده‌وه‌ له‌وه‌ خه‌ڵكه‌ و چندین كه‌سیان خه‌ڵتانی خوێنكرد. بۆیه‌ یه‌كێتی بێكاران له‌پێش بزوتنه‌وه‌یه‌ك بوو، كه‌ ویستی هه‌موو ئه‌و چەكدرانه‌ له‌سەر بیناكان بهێنێته‌ خواره‌وه،‌ بەڵام بۆ مێژوو ده‌ڵێم پارتی زۆر دڕندانه‌ ئه‌م حه‌ره‌كه‌ته‌ی سه‌ركوتكرد.

ئاكۆ محەمەد :

من ناتوانم بڵێم هۆكاری پووكانەوەی یەكێتی بێكاران بوو، چونكە یەكێك لە مەیدانەكانی خەباتی یەكێتی بێكاران دژایەتی جەنگ بوو و یەكێتی بێكاران كۆڵەكەی بزووتنەوەی دژی جەنگ بوو، بۆ نموونە خۆپیشاندانەكەی شاری هەولێر كە كۆمەڵەی ئاوارەكان و پارتی كاری سەربەخۆ و ڕێكخراوی تێكۆشەڕانی ڕەنجدەران و بەشدارییان تێداكرد، نەك تەنیا دەسەڵاتی تەنگەتاو كرد، بەڵكو ئۆپۆزسیۆنگەلێكی وەك (حزبی شیوعی)شی خستنە كەلێنێكەوە، كە ناچار بوو بچێتە سەنگەری دەسەڵات و دژایەتی خۆپیشاندانەكە بكات. خۆپیشاندانەكە ئەوەندە گەورە و جەماوەری بوو، كە چەكدارەكانی هەردوو پارتی شەڕكەر (یەكیتی و پارتی) لە دوو شوێنی جیاجیاوە تەقەیان لە خەڵك كرد و كوژرا و بریندارێكی زۆی لێكەوتەوە. بە پێچەوانەوە یەكێتی بێكاران گیانی بەبەردا هاتەوە. وەك پێشتر وتم شەڕەدەنووكی چەپەكان و پێگەخوازیی ئەندامانی ڕێكخراوە ڕامیارییەكان و لە قاڵبدانی ڕێكخراوەكە و پاشكۆكردنی بۆ پارت، گەورەترین هۆكاری پووكانەوە و مردنی ئەو ڕێكخراوە بوو.

گۆران عەبدوڵڵا :

سەرەتا پێمباشە لێتێكچوونێك بۆ سیروان ڕاستبكەمەوە. خۆپیشاندانی یەكەم لە جادەی باتا كۆبوینەوە و پاش قسەكردنی شاپوور و دكتۆر پشتیوان و چەند هاوڕێیەكەی تر، هەر لەو كاتەدا برادەرانی پارتی كار و تێكۆشان بە خۆپیشاندانەكەوە پەیوەستبوون و لەوێدا بریاری خۆپیشاندان بۆ ڕۆژی دوواتر درا و كۆبوونەوەكە بەرەسمی كۆتایی پێهێنرا. بەڵام جەماوەرەكە بەرەو لای بینای پارێزگار بەڕێكەوتن،كە لەو كاتەدا كۆبونەوەی بەرەی كوردستان لەنێو بینایەكەدا بوو، ئەوە بوو مەلا بەختیار قسەی بۆ ئامادەبووان كرد. لە دووەم رۆژی خۆپیشاندانەكە تەقە لە خەڵك كرا.

لێرەدا دەمەوێت بە پێچەوانەی سەرنجی هاورێ (ئاكۆ و سیروان)ەوە بڵێم، ڕاستە ئێمە كێشەمان هەبوو وەك ڕێكخراو، بەڵام ئەوە ڕۆشنە لەهەر شوێنێك شەڕ هەبێت بەدڵنیایەوە داخوازییەكانی خەڵكیش پاشەكشەیان پێدەكرێت و سەركوت دێتەئاراوە. هەر ئەو تەقەلێكردنە و خەڵككوشتنەی ڕۆژی دووەمی خۆپیشاندانەكە، ئەو پەیامە بوو بۆ خەڵك، كە ئیتر خۆپیشاندان و ئەو تۆزقاڵە دیموكراسییەی هەیە تەواو، لە ئەمڕۆوە بەتەقە وەڵام بە داخوازێكانتان دەدەینەوە. دیاربوو بەپێی بەڵگەسەرەتاییەكانی ئەوكاتە هەردوو بەرەی شەڕكەر لەو تەقەكردنەدا بەشداربوون.

ئاكۆ محەمەد :

ببوورە ھاوڕێ گۆران، من مەبەستم ئەوە نەبوو، كە جەنگ لە قازانجی بزووتنەوەی بێكاری بوو یا دەبێت، مەبەستم ئەوە بوو، كە یەكێتی بێكاران لە ڕیزی پێشەوەی خەباتی دژی جەنگدا بوو و خودی ئەم ھەڵوێستە ئەوەندەی دیكە لەلای خەڵك خۆشەویستتری كرد. بەشداری ھەزاران كەس لە گردبوونەوە و خۆپیشاندانەكانی ڕۆژی یەكەم و دووەمیش نیشانەی دژی جەنبوونی خەڵك و متمانەی ئەو خەڵكە ناڕازاییە بوو بە یەكێتی ىێكاران و ڕێكخراوە بەشداربووەكانی دیكە. ھیچ لاریم لە بۆچوون و گێڕانەوەكەت نییە.

 Bnkay bekaran 1(1993)

وه‌ك ده‌زانین، له‌ سه‌رده‌می جەنگی نێوخۆدا هه‌رێمی كوردستان و هێزه‌ ڕامیارییه‌كانی و ته‌نانه‌ت خێزان و گه‌ڕه‌ك و شاره‌كان به‌سه‌ر دوو به‌ره‌ی شه‌ڕگه‌ردا دابه‌شبووبوون، ئایا جەنگ هۆی دابه‌شبوون یا لێكترازانی ڕیزه‌كانی ڕێكخراوه‌كه‌ له‌سەر ئاستی شاری و ناوچه‌ییدا نه‌بوو؟

سیروان عەلی :

بێگومان، نه‌خێر.

گۆران عەبدوڵڵا :

شەڕ، یانی كارەسات. شەڕی دوو حیزبی كوردی، كە لە ناو خێزان و گەڕەك و شارەكاندا ڕەگوڕیشەی قوڵیان هەبوو، بۆ خۆیی لێكترازانی زۆر گەورەی لەگەڵ خۆیدا هێنا، ئەو لێكترازانانە لە كوردستان كاریگەری لەسەر ناوچە و شارەكانیش دانا، ھەروەھا هەتا ئەمڕۆش بەردەوامی هەیە. بەڵام بەو پێیەی هەڵسوڕاوان و ڕێكخەرانی بزووتنەوەی بێكاران لە ژێر هەژموونی چەپدابوون، نەك هەر نەبوونە بەشێك لەو دابەشكردنە كۆمەڵایەتی و ناوچەییە، بەڵكو دژایەتی تووندی ئەو شەڕەشمان دەكرد. لە سەرێكیتریشەوە زۆربەی هەرە زۆری بنكەكانی (یەكێتی بێكاران لە كوردستان) لە ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی یەكێتیدابوون.

ئاكۆ محەمەد :

نەخێر، لەو جەنگەدا چەپی كۆتایی هەشتاكان و ڕێكخراوەكانی وەك بێكاران و كۆمەڵەی ئاوارەكان و ڕێكخراوە كرێكارییەكانی دیكەی دەرەوەی دەسەڵات تووشی ئەو دەردە نەبوون، چونكە هەر لە بنەڕەتەوە پەیوەندییەكی ئاوایان لەتەك بەرەی كوردستانی جاران و پارتە دەسەڵاتدارەكان نەبوو. ئەو دابەشبوونە ئەوانەی دەگرتەوە كە بەجۆرێك بەهۆی مۆڵەتی كار و موچەی ڕێكخراوەییەوە بە پارتەكان و دەسەڵاتەوە بەسترابوونەوە. جیابوونەوەی نێو ڕیزەكانی یەكێری بێكاران و دواتر دروستبوونی ڕێكخراوێكی دیكە بەناوی (ڕێكخراوی بێكاران)ەوە، ئەگەر دنەدەری دەرەكیی هەبووبێت، بەڵام هۆكاری سەرەكی نەبوو، بەڵكو پاوانخوازیی ئاراستە ڕامیارییە چەپەكان بوو، كە كاری كێشایە جیابوونەوە. كەسانێكی چەپ لە دەرەوەی ئاراستەی زاڵ (كۆمونیزمی كرێكاریی) لەنێو یەكێتی بێكاراندا هەبوون، كە بەپیلان و بەرنامەی پێشتر ئامادەكراو كەناگیردەكران و زۆرێك لە پێشنیار و بڕیارەكان پێش باسكردنیان لە (یەكێتی بێكاران)دا لەنێوان ڕێكخراوەكانی سەر بەو ئاراستەیە و دواتر لە پارتەكەیاندا یەكلاییكرابوونەوە و تەنیا پرسە گورگانە بوو، كە بە خەڵكی دەكرا. من بەخۆم كاتێك، كە بنكەی یەكێتی بێكاران لە سلێمانی لە نزیك گەراجی دارەسووتاوەكە بوو، لە ھەولێرەوە چووبووم و بەشداریم لە كۆبوونەوەیەكیاندا كرد و ئەوەم دیت و بەدیمكرد، كە ھاورێیانی ھەر سێ ڕێكخراوە  ڕەوتی كۆمونیزمی كرێكاریی (ڕەوتی كۆمونیست و یەكێتی خەبات و  سەرنجی كرێكار) ھەرچەندە لەنێوان خۆیاندا لەسەر ڕابەرایەتی و ڕابەربوون شەڕەدەندووكیان ھەبوو، بەڵام كاتێك كە ھاورێ فەرھاد فەرەج یا حاجی ئەنوەر قسەیاندەكرد، ئیدی شەڕەدەندووكەكەی خۆیان دەخستە ئەو لاوە و بێ سێ و دوو دژایەتی بۆچوونی ئەندامانی یەكێتی بێكارانی دەرەوەی ڕەوتەكەی خۆیان دەكرد. ھەر ئەو جۆرە ھەڵوێستوەرگرتن و ڕەفتارانە بوون، كە بوونە ھۆی لێكترازان. بەپێچەوانەوە لە ھەولێر وەھا لێكتارازانێك ڕووینەدا و وەھا ھەڵوێستوەرگرتن و بەرخوردێك كە من لە سلێمانی دیتم، لە ھەولێر ھەرگیز نەمدیتبوو.

وەھا كاركردنێك بەدگومانی و نەبوونی متمانە و هەست بە كڵاولەسەرنانی لای ئەوانی دیكە دروستدەكرد. هەر ئەمەش بوو، كە زەمینەی جیابوونەوەكەی دروستكرد. لەوانەیە كە لەنێو جیابووەكاندا كەسانێك‌ هەبووبن، كە بە پلانەوە كاریان بۆ لاوازكردنی یەكێتی بێكاران كردبێت، بەڵام زەمینەی ئەو جیابوونەوە لە توانانی ئەوان بەدەربوو، بەڵكو گەرای لە منداڵدانی ڕێكخراوەكەدا بوو و پاوانگەریی ڕێكخراوە زاڵەكان، خەڵكی بۆ بیركردنەوە لە جیابوونەوە و پێكهێنانی ڕێكخراوی دیكە هاندا. من ئەو كات و ئێستاش هەمان ڕەخنە، كە لە یەكێتی بێكاران هەمبووە، لەو ڕێكخراوەشم هەبووە، كە لێی جیابووەوە، چونكە ئەوانیش ئەلتەرناتیڤیان ئەو بەربەست و چەقینە نەخستەڕوو، بەڵكو بەهەمان شێوەی ڕێكخراوی دایك، لەسەر بنەمای پێكهاتەی قوچكەیی (هەرەمی) ڕێكخستن و هەمان شێوازی بڕیار و كاركردنی سەر و خوار، خۆیان دروستكردەوە. ئەوانیش نەیانتوانی لە چوارچێوەی ڕێكخستنی سۆشیال-دێمۆكراتیانەی شێوە لینینیستی دەربچن و شێوازی ڕێكخستن و بریاردان و جێبەجێكردنی لە خوارەوەرا یا ئاسۆیی بئافرێنن. بۆیە بەبۆچوونی من، ئەگەر ئەوانیش جیانەبوونایەتەوە، ئەوا سەرەنجام ڕێكخراوەكە (یەكێتی بێكاران لە كوردستان) هەر بە پووكانەوە كۆتاییدەهات. چونكە ئەوانیش پاش ماوەیەك [بە داخەوە لە ئێستادا لەبیرم نییە] پێش یا پاش یەكێتی بێكاران پووكانەوە.

درێژەی ھەیە ….

بۆ خوێندنەوەی بەشی یەكەم : http://wp.me/p17qj9-1N

بۆ خوێندنەوەی بەشی دووەم : http://wp.me/p17qj9-1S

بۆ خوێندنەوەی بەشی سێیەم : http://wp.me/p17qj9-1X

بۆ خوێندنەوەی بەشی چوارەم : http://wp.me/p17qj9-28

بۆ خوێندنەوەی بەشی پێنجەم : http://wp.me/p17qj9-2a

بۆ خوێندنەوەی بەشی شەشەم : http://wp.me/p17qj9-2e

************************

ئیمەیل    y.beekaran@post.com

ئەرشیڤی  http://issuu.com/yekeeti-beekaran

فەیسبووك https://www.facebook.com/yeketi.bekaran

مێزگردی گێڕانەوە و پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی ئەزموونی یەكێتی بێكاران لە كوردستان و خەباتی جەماوەریی لە ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٨ / بەشی شەشەم   Leave a comment

مێزگردی گێڕانەوە و پێداچوونەوە و ھەڵسەنگاندنی ئەزموونی یەكێتی بێكاران لە كوردستان و خەباتی جەماوەریی لە ساڵانی ١٩٩٢ تا ١٩٩٨

بەشی شەشەم

هه‌ژماری ئه‌ندامان و لایه‌نگرانی ئه‌و ڕێكخراوه‌ چه‌نده‌ بوو، ئه‌ی چۆن ڕێكخرابووبوون و چۆنیه‌تی به‌شدارییان له‌ كاروبار و چالاكی و بڕیاره‌كاندا؟

سیروان عەلی :

ڕاستێكه‌ی یه‌كێتی بێكاران وه‌ك هه‌ر ڕێكخراوه‌یه‌كی تر خاوه‌نی جۆرێك له‌ په‌یڕەوی ناوخۆی خۆی بوو، كه‌ له‌ چه‌ندین بڕگە‌ پێكهاتبوو، یەكێك له‌و برگانه‌ بنه‌ماكانی ڕێكخراوی بێكاران بوو. دیاره‌‌ ‌‌یه‌كێتی بێكاران له‌ هه‌وڵه‌ سه‌رتاییەكه‌یه‌وه‌ ‌ له‌سه‌ر فۆرمی شورایی دامه‌زرا و یەكێك له‌ بنه‌ما سه‌ره‌كییەكانی كۆبوونه‌وه‌ی گشتی بوو، ھەرەھا‌ كۆبوونەوەی گشتی كرایه‌ یه‌كه‌م ئۆرگانی دەسەڵاتی ته‌شریعی و‌ دا‌مه‌زرێنه‌ر. به‌ڵام وه‌ك پێشتر ئاماژه‌م پێكرد، به‌ هۆی زاڵبوونی حزبی كۆمونیست و كردنی یه‌كێتی بێكاران به‌ ئۆرگانێكی حزبی، ئیتر ترسی زۆر گه‌وره‌یان لێنشت، كه‌ ئه‌گه‌ر كۆبوونەوەی گشتی بكرێت، له‌وانەیه‌ یه‌كێتی و پارتی ئه‌ندامه‌كانیان بنێرن و ئه‌م ڕێكخراوه‌ داگیربكه‌ن و له‌ژێر ده‌ستی ئه‌مان ده‌ربچێت. بۆیه‌ دواتر لیژنه‌ی نوێنه‌رایه‌تی بێكاران تووشی لێكدابڕانێكی گەو‌ره‌ بوو و دوای ئه‌وه‌ی ماوه‌یه‌كی زۆر كۆبوونەوەی ئه‌نجامدەد‌ا، كه‌ بڕیاربوو هه‌ر ٦ مانگ جارێك ئه‌نجامیبدایه‌. به‌نسبه‌ت ڕێكخستنی ئه‌ندامانی بێكاران له‌ ڕێگه‌ی نانووسكردنێكی ئاسایی و فۆرمێكی تایبه‌تی ڕێكخرابوونەوە بوو.‌ بێكاران بۆ په‌یوه‌ندیگرتن لەگەڵ لیژنه‌ی‌ نوێنه‌رایه‌تی ده‌بووایه‌ سه‌ردانی بنكه‌ تاقانه‌كانی بێكارانیان لەنێو شار و شارۆچكه‌ك‌ان بكردایە .ئه‌وه‌ی جێگه‌ی ئاماژه‌یه‌ یه‌كێتی بێكاران له‌ هه‌ولێر بێجگه‌ له‌ بنكه‌یه‌كی سه‌ره‌كی كه‌ له‌ ناو جه‌رگه‌ی شار بوو، بنكه‌یه‌كی تایبه‌تشی له‌ گه‌ڕه‌كی كوران كرده‌وه‌ بۆ سه‌رپەرشتی كاره‌كانی، هه‌روه‌ها هه‌ڵسوڕانی لیژنه‌ی نوێنه‌رایه‌تی شاری هه‌ولێر له‌گه‌ڵ هه‌ڵسوڕوانی شارۆچكه‌كان له‌ هه‌وڵی جدیدا بوون بۆ كردنه‌وه‌ بنكه‌كان له‌ شارۆچه‌كه‌كاندا، لێبڕاوانه‌‌ ئه‌و پرۆسه‌ی زۆر بە زیندوویی و هه‌مه‌لایانه‌ ده‌برده‌ پێشه‌وه‌، بۆ نموونە‌ له‌ ده‌وروبه‌ری شاری هه‌ولێر، یه‌كێتی بێكاران چه‌ندین بنكه‌ی دیكه‌ی‌ هه‌بوو وه‌ك بنكه‌ی (طوبزاوه‌،بنصڵاوه‌ ، داره‌توو ..هتد) بێجگه‌ له‌ بوونی هیئه‌تی نوێنه‌رایه‌تی، كه‌ له‌ هه‌ندێك شوێن هه‌یبوو، به‌ڵام به‌ هۆی بێئیمكانی نه‌یده‌توانی بنكه‌ بكاته‌وه،‌ وه‌ك هیئه‌تی نوێنه‌رایه‌تی (شاخۆران ، به‌حركه‌، سیاویش، كۆیه‌، كه‌سنه‌زان ..هتد) هه‌روه‌ها له‌م جێگایا‌نەدا به‌گشتی كۆبوونه‌وه‌ی گشتی سازده‌درا و له‌ كه‌شێكی جه‌ماوه‌ریانه‌ هه‌ڵبژاردنی نوێنه‌ران ده‌كرا و‌ ئه‌و كۆبوونه‌وه‌ گشتیانه‌ له‌لایه‌ن ئه‌ندامانی لیژنه‌ی نوێنه‌ریه‌تی شاری هه‌ولێر سه‌رپرشتی ده‌كران، بۆ نموونە‌ كۆبونه‌وه‌ی گشتی دامه‌زراندنی یه‌كێتی بێكارانی شارۆچكه‌ی داره‌توو، ئەم هاوڕێیانە بەشدارییان تێداكرد (گۆران عبداڵله‌، عەبدولڕەحمان مەولوود، ڕیاض كاكه‌ شین، ڕێبوار میدحەت، سۆران كەریم، ھیوا كەریم، مامە كەریم و ئاكۆ محمد، و من و چه‌ند هاوڕێیەكی دیكه‌، سەرپەرشتیكرا و بەڕێوە چوو. كۆبونه‌وه‌ی گشتی شارۆچكه‌ی شاخۆران له‌ لایه‌ن هاوڕیان (جاسم ، سیروان علی) سه‌رپه‌رشتی كرا، وه‌ چه‌ندین نموونە‌ی دیكه‌ كه‌ هه‌ندێكیانم له‌ یاد نیه‌ ڕه‌نگه‌ هاوڕی گۆران وه‌ك ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌رشیفی بیكاران له‌ لای پارێزراوه‌ زانیاری زیاتری له‌ لا بێت له‌و باره‌وه‌ ‌.دیاره‌ به‌ نیسبه‌ت په‌یوه‌ند گرتن به‌ ناوه‌ندی شار به‌م جۆره‌ بوو نوێنه‌رانی هه‌یئه‌ته‌كانی شارو شرۆچكه‌كان هه‌ڵقه‌ی په‌یوه‌ندی بوون .ئه‌وه‌ی به‌ ئه‌سته‌می مایه‌وه‌ ئه‌وه‌ بوو كه‌‌ په‌یوه‌ندگرتنی ئه‌ندامانی بێكاران خۆیانیش په‌یوه‌ندیه‌كی خه‌باتكارانه‌ نه‌بوو، لەبەرئەوەی ئه‌وان وه‌ك ڕێكخراوه‌یه‌كی خیرخواز چاویان له‌ بنكه‌كه‌ی خۆیان ده‌كرد و سه‌ردانیان ده‌كرد. لەبەرئەوەی بێكاران له‌ ڕێگه‌ی خه‌بات و هیچ شێوه‌یه‌ك له‌ خۆپیشاندان یان مانگرتن ده‌سكه‌وتیان به‌ده‌ستنه‌هێنا بەتایبه‌ت دوای ١٩/٦/١٩٩٣ ئیتر بێكارانیش چاو له‌ ده‌سه‌تی نوێنەره‌ هه‌ڵبژیداروه‌كنیان ده‌كرد، كه‌ شتێكیان بۆ بكه‌ن..كه‌ 91\6 وه‌رچررخانێكی گورچك بڕ نه‌ك به‌ ته‌نها له‌ میژووی خه‌باتی یه‌كێتی بێكاران بەڵكو له‌ خه‌باتی به‌ره‌ی چه‌پ له‌ كۆمه‌ڵگادا.به‌ڵام ڕابه‌رایه‌تی چی یه‌كێتی بێكارانو چی ڕیكخراوه‌ سیاسێكانی چه‌پیش ده‌ركیان به‌م گرفته‌ نه‌كرد تا وه‌رده‌ ورده‌ یكێتی بێكاران ده‌ردی پووكانەوەی كه‌وته‌ به‌ر پێ. له‌ ناو یه‌كێتی بێكاراندا و له‌ ناو ئه‌ندامانی نوێنه‌رایه‌تیدا ده‌نگێكی نوێ و بیرێك تازه‌ هاتبوه‌ ئاره‌وه‌ به‌ڵام بێهوده ڕێكخراوه‌ سیاسێكان‌ سه‌ریان كردبووه‌ یه‌كدی  و له‌سه‌ر تاپۆ كردنی ئه‌م ڕێكخراوه ‌شه‌ڕیان بوو. كه‌ له‌دوا قۆناغه‌كانیدا زیاتر بووبوو به‌ ئۆرگانێكی حزبی و به‌پێی ویستی ئه‌و حزبه‌ ده‌برایه‌ شه‌ڕه‌كانه‌وه‌. به‌ڵام پێشتر ده‌كرێت بوترێت تێكه‌ڵه‌یه‌ك له‌ سونه‌تی شورایی وسەندیكای بوو. بۆ چالاكی هه‌ڵسوڕانه‌كان به‌س ئه‌ندامانی لیژنه‌ی نوێنەرایه‌تی ماندوو نه‌ناسانه‌ به‌ خۆیان و ماڵ خێزانیان ڕۆژیان ده‌خسته‌ سه‌ر شه‌و به‌ بێكاری و به‌ برسێتی چالاكیان ئه‌نجامده‌دا. به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ به‌ ڕه‌وتێكی هه‌ڵه‌.

ئاكۆ محەمەد :

بەداخەوە وەك پێشتر وتم، ڕێكخراوەكە خاوەنی پەیكەرەی ڕێكخستن نەبوو و تەنیا بنكەیەك و لێژنەی باڵای ڕێكخراو لە شارەكاندا و بڵاوكراوەیەك (ئۆرگانێك) و لیستێكی ئەندامانی چاوەڕوان، ئەمەش دەقاودەق ڕێكخراوی سەندیكایی لەسەر سوونەتی سۆشیال-دێمكراسییە، وەك هەر ڕێكخراوەیەكی دیكەی پاشكۆ (چ پاشكۆی دەسەڵات و چ پاشكۆی پارتەكان) بوو و خۆڕێكخستن و خۆكارابوونی ئەندامان واتە بێكاران ئامانجی زۆرینەی چالاكانی یا بڕیاردەرانی نەبوو، نەك لەبەرئەوەی كە نەیاندەویست، بەڵكو لەبەر پابەندبوونیان بە پاشكۆیی ریكخراوەیی و ڕامیارئاماجییان. بۆ ڕێكخراوە چەپە پاشەكشێكردووەكانی نێوڕاپەڕین و پاش ڕاپەڕین، تەنیا وەك ئەڵتەرناتیڤی بنكە داخراو و چۆلكراوەكانیان دەبینی و بۆ كەسانی یەكێتیگەرا (ئیتیحادییەی) چوارچێوەیەك بۆ خۆنواندنی خواست و حەزە ئۆرۆستۆكراتییەكان و هەندێك جاریش بۆ خۆسەلماندن لەبەرامبەر ئەوەی كە ڕێكخراوە چەپەكان لە ئۆرگانەكانیاندا ئەو پێگەیان بەو كەسانە ڕەوا نەبینبوو. دەمایەوە كەمایەتییەك كە چاوی لە بنكەی جەماوەری بڕیبوو و تەنیا تروسكاییەك كە بۆ مانەوە و داهاتووی ڕێكخراوەكە دەیانبینی، كۆمەڵایەتییبوونەوەی خەباتی بێكاران و خۆجێییبوونەوەی ڕێكخراوەكە بوو لە گەڕەكە هەژارنشینەكان و لە ئوردووگە و گوندەكاندا.

 

گۆران عەبدوڵڵا :

ناوێكی زۆر لە بنكەكانی بێكاران لە شارو شارۆچكەكانی سلێمانی و هەولێر تۆمار كرابوو، لە (٢٠٠٠٠) هەزار ناو تێپەریكردبوو. نوێنەری بنكە جیاوازەكان پەیوەندییان بە سەنتەرەوە دەكرد، واتە بنكەی سەرەكی لە سلێمانی و هەولێر. بە شێوەیەكی گشتی بەشدارییەكە لاوازبوو.

ئه‌م ڕێكخراوه‌ وه‌ك به‌ ناوه‌كه‌یدا دیاره‌ (یه‌كێتی بێكاران له‌ كوردستان) له‌ ئاستی هه‌رێمیدا سه‌رتاسه‌ری بووه‌، بۆچی «له‌ كوردستان» بۆ (یه‌كێتی بێكارانی كوردستان) نا، ئایا جیاوازییه‌كه‌یان له‌ چیدایه‌؟

سیروان عەلی :

كاتی خۆی له‌ شاری هه‌ولێر مه‌سه‌له‌ی ناو كێشه‌ی زۆری نەنا‌یه‌وه‌، به‌ڵام له‌ شاری سلێمانی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی شورای بێكاران بێت یان یه‌كێتی بێكاران، بۆ ماوه‌یه‌ك جێگه‌ی مشتومڕ بوو . به‌نسبه‌ت ئه‌وه‌ی بۆ بێكاران له‌ كوردستان بوو په‌یوندی به‌ جغرافیای كاركردنی ئه‌و ڕێكخراوه‌ هه‌بوو.

گۆران عەبدوڵڵا :

ئەو میتۆدە فكرییەی لە پشت ئەو(لە)یەوە وەستابوو، میتۆدێكی ماركسی بوو، وە لە ڕوانگەی چینایەتییەوە سەیری كێشەی بێكارانی دەكرد و بێكارانی كوردستانی وەك بەشێكی دانەبڕاو لە بێكارانی هەموو جیهان لە قەڵەم دەدا. ناوچە و شار لێرەدا پەیوەندییەكی بەهێزی نییە بە كەسایەتی بێكارەوە، ئەوەی هەیە هاوچینایەتی و هاوخەباتی بێكارانە لە شوێنە جیاجیاكان و شوناسی شوێن وەكو هەویەتی بێكار كاڵترە.

ئاكۆ محەمەد :

هەرچەندە ئەو كات لەلایەن هاوپەیمانانەوە هەرێمی كوردستان وەك ناوچەی نەفرێن لە خوارووی عیراق دابڕابوو و بەكردەوە لە عیراقدا دوو دەسەڵاتداریی و دوو هەرێم هەبوون، بەڵام یاساكان هەر هەمان یاسا و كارگێڕییەكان هەمانی سەردەمی بەعس بوون، ھەروەھا بەگشتی دانیشتوانی عیراق بە ھەرێمی كوردستانیشەوە لەژێر ئابڵۆقەیەكی ئابووریی جیھانیدا دەیناڵاند، بێكاران لەم ڕووەوە زۆرترین قورساییان لەسەر بوو. پرسی بێكارانی كوردستان لە پرسی بێكارانی خواروو جیا نەبوو و هەمان ئامانج و دەریسەری و گیروگرفتیان هەبوو. ھەروەھا هەرچەندە بەكردەوە یەكێتی بێكاران تەنیا لە هەرێمی كوردستاندا و لەوێش بە زۆری لە سلێمانی و هەولێر و هەندێك شارۆچكەی دەوروبەریان بنكە و چالاكانی هەبوون. بەڵام بێجگە لەمانەش، ھەم لە ڕووی زاڵی كۆمونیستەكان لە یەكێتی بێكاراندا كە حەزی سەرتاسەرییان ھەبوو و ھەم خەڵكی بەگشتی جیابوونەوەی یەكجاری لە عیراقی لە نەخشە و ڕامیاریی پارێزەرانی ناوچەی نەفڕیندا بەدینەدەكرد و ھەردەم نیشانەكانی مانەوەی عیراق وەك یەكەیەكی دەوڵەتی بەدیدەكران. ھەروەھا جۆرێك لە سڵكردنەوە لەوەی بە ناسیونالیسبوون تۆمەتباربكرێ، ھەبوو. ئەو كاتە قسەكەرانی كۆمونیزمی كرێكاری قسەكردنیشیان لەسەر پرسی ڕزگاربوون لە داگیركەر بە ناسیونالیستبوون تۆمەتباردەكرد، كەچی ئەمڕۆ سەد و ھەشتا پلە بایانداوەتەوە و لە كێبڕكێی ناسیونالیستبووندا سەرچۆپییان گرتووە!

په‌یوه‌ندی ئه‌م ڕێكخراوه‌ له‌ته‌ك ڕێكخراوه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی ده‌سه‌ڵات چۆن بوو؟ ئایا هیچ قه‌واره‌یه‌كی گه‌وره‌تر كۆی ده‌كردنه‌وه‌؟ ئه‌ی په‌یوه‌ندی ڕێكخراوه‌كانی دیكە، كه‌ به‌جۆرێك پاشكۆی پارته‌كانی ناوده‌سه‌ڵات یا لایه‌نگری ده‌سه‌ڵات بوون، به‌رامبه‌ر بە ڕێكخراوی یەكێتی بێكاران چۆن بوو؟

سیروان عەلی :

یەكێتی بێكاران هه‌ندێك ده‌سته‌خوشكی له‌ جه‌شنی خۆی هه‌بوون؛ وه‌ك ( كۆمه‌ڵه‌ی ئاواوه‌ره‌كان ، ڕێكخراو‌ی سه‌ربه‌خۆی ژنان ،كرێكارانی كارگه‌ ئه‌هلییەكان). دیاره‌ له‌ سه‌رتادا ئه‌م ڕێكخراوانه‌ هه‌ر وه‌ك یەكێتی بێكاران ڕێكخراوه‌ی زۆر چالاك و خاون جه‌ماوه‌ر و خه‌باتكاربوون، به‌ڵام ئه‌وانیش زۆر به‌ سانا‌یی له‌لایه‌ن حزبی كۆمونیسته‌وه به‌ هه‌مان ده‌رده‌ی یەكێتی بێكاران بران. بۆیه‌ به‌رده‌وامیش ئه‌م سێ ڕێكخراوە سه‌ریان لەنێو یەكدیدا بوو، كه‌ دواتر حزبی كۆمونیست له‌ هه‌وڵێكی فۆرماڵی بێبنه‌مادا، هه‌وڵی ئه‌وه‌ی دا، كه‌ له‌ژێر یه‌ك چه‌ترێكی كارتۆنیدا كۆیان بكاته‌وه،‌ ئه‌ویش كە فیدراسیۆنی ڕێكخراوه‌ جه‌ماوه‌رییەكان بوو، بۆ ئه‌وه‌ی ئه‌و قه‌یرانه‌ی تێكه‌وتبوون، به‌كۆكردنه‌ویان هێز په‌یدابكه‌نه‌وه،‌ به‌ڵام به‌ پێچەوانه‌وه‌ بووه‌ مایه‌ی گرتنی په‌تای پووكانه‌وه زیاتر‌. به‌نسبه‌ت ڕێكخراوكانی تر  پێمانده‌وتن “ڕێكخراوه‌ زه‌رده‌كان” و‌ هیچ په‌یوه‌ندییه‌كی ئه‌وتۆمان له‌گه‌ڵیاندا نه‌بوو.

گۆران عەبدوڵڵا :

یەكێتی بێكاران لە كوردستان لەگەڵ هەموو ئەو ڕێكخراوانەی كە لە فەزای كۆمۆنیزمی كرێكاریدا دەسووڕانەوە، پەیوەندییەكی باشی هەبوو. بە بریارێكی لەپشتپەردەوە، ئەم ڕێكخراوانە لە فیدراسیۆنێكدا كۆكرانەوە، لەو سەردەمەی كەوتبووینە لێژییەوە، بەڵام فیدراسیۆنەكەش بەدەردی نەخواردین. كێشەیەكی ترمان هەبوو، لە چۆنیەتی پەیوەندی دروستكردن، ئەوەش ئەوبوو لەگەڵ ڕێكخراوە جەماوەرییەكانی تری حیزبە سیاسییەكان ڕاستەوخۆ دانیشتنمان نەدەدكرد، بەڵكو دەچووین لەگەڵ مەكتەبی سیاسییەكانیان دادەنیشتین.

ئاكۆ محەمەد :

بەڵێ، وەك ئێوە وتتان و بە وردی ڕۆشناییتان خستەسەر، گرفتە ھەم خۆیی بوو و ھەم دەرەكیش بوو، لەلایەك بەھۆی زاڵیی پاوانگەریی ڕەوتی كۆمونیزمی كرێكاریی لەنێو یەكێتی بێكاران ڕێگری لەو پەیوەندییانە دەكرد، چونكە لەوەدا مەترسی لەقبوونی زاڵییەتی خۆی بەسەر ڕێكخراوەكەدا دەبینی. لەلایەكی دیكەوە لە بەرامبەردا ڕێكخراوە پاشكۆكانی پارتە دەسەڵاتدارەكان، لە ڕوانگەی دەسەڵات و پارتەكانییانەوە دەیانڕوانییە یەكێتی بێكاران و هەمان بۆچوون و هەڵوێستیان هەبوو و بەو جۆرەش ڕەفتاریاندەكرد.

ئه‌و چالاكی و كار و خه‌باتانه‌ی ئه‌م ڕێكخراوه‌ ئەنجامیدان، كامانه‌ بوون؟ ئه‌و ڕێكخراوه‌ هیچ بڵاوكراوه‌ و ڕاگه‌یاندنی هه‌بوو؟ ده‌توانی له‌و باره‌وه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی چڕ بدوێیت؟

 dangi Bekaran 2

سیروان عەلی :

یه‌كه‌م كار، كه‌ ئه‌م ڕێكخراوه‌ كردی، له‌ دوای پێكهێنانی كردنه‌وه‌ی سجلێك بۆ ناونووسكردنی بێكاران، كه‌ دواتر له‌ سه‌ر زانیارییەكانی ناو ئه‌و سجیله‌ پێناسه‌ بۆ بێكاران ده‌كرا. ئه‌م ڕێكخراوه‌ له‌ ئاستی كوردستاندا زیاتر له‌ بیست بنكه‌ی هه‌بوو، كه‌ پاره‌ و كرێی ئه‌و بنكانه‌ خۆی دابینیده‌كرد. هه‌روه‌ها لیژنه‌ی نوێنه‌رایه‌تییەكانی شار و شارۆچكه‌كانی ئه‌و ڕێكخراوه‌ خۆبه‌خشانه‌ كاره‌كانیان ئه‌نجامده‌دا. ئه‌م ڕێكخراوه‌ ڕۆژنامه‌یه‌ی (ده‌نگی بێكاران) ده‌رده‌كرد، كه‌ زمانحاڵی ڕێكخراوه‌كه‌ بوو و‌ چه‌ندین ژماره‌ی ده‌ركرد، چه‌ندین سیمنار و كۆبوونەوە گشتی و كۆڕی ئه‌نجامداوه‌. لەپێناو گه‌یشتن به‌ ماف و به‌ دیهێنانی داخوازییەكانی چه‌ندین خۆپیشاندان لە شێوازی جیاوازی گرتووەته‌به‌ر، هه‌روه‌ها له‌گه‌ڵ توێژه‌كانی تر وه‌ك ئاواره‌كان، ژنان، لاوان به‌رده‌وام هاوپشت و هاوخه‌باتكار بوو. دابینكردنی فه‌حصی دكتۆر بەبێ به‌رامبه‌ر بۆ ئه‌ندامانی بێكاران له‌ ڕێگه‌ی چه‌ندین دكتۆری خۆبه‌خشی جۆری پسپۆری جیاواز له‌ هه‌ردوو شاری سلێمانی و هه‌ولێر. دابینكردنی چه‌ندین به‌شی ئازووقه‌ بۆ بێكاران دیاره‌ به‌ڕێژه‌ی كه‌م له‌ بێكاران سوودیانوه‌رده‌گرت. به‌هۆی كه‌می كۆمه‌كێك كه‌ ڕێكخراوه‌ خێرخوازه‌كان دەیانبه‌خشییە یه‌كێتی بێكاران. ئه‌وه‌ی كه‌ ده‌كرێت وه‌ك خاڵێك درخشان باسی لێ بكرێت له‌گه‌ڵ هه‌موو كێشه‌ و هه‌ڵه‌یه‌ك له‌ كاركردندا، به‌ڵام كۆمه‌ڵێك مرۆڤی سه‌رسه‌خت وپڕ قوربانی له‌ هه‌لومه‌رجێكی زۆر سه‌ختی ئابوورییدا له‌سه‌ر گۆشت و ئیسقان كاره‌كانی ئه‌م ڕێكخراوەیان‌ ئه‌نجامده‌دا. ته‌نانه‌ت تا ئا‌ستی گیانبازی قوربانیدان له‌ پێشی پێشه‌وه‌ بوون‌.

ئاكۆ محەمەد :

كۆبوونەوەی گشتی، كۆڕ و سیمینار و خۆپیشاندان و ڕێپێوان و دانیشتن لەتەك ناوەند و كارگێرییە پەیوەندیدارەكان و دانیشتن لەتەك پارت و ڕێكخراوەكانی دەرەوەی دەسەڵات، خۆپیشاندان دژی جەنگی ناوخۆ و تیرۆر و ڕەشەكوژی ژنان و زۆر شتی دیكە. هەروەها ئۆرگانێكی بەناوی “دەنگی بێاكاران” دەردەكرد و لە هەموو بۆنە و ڕووداوەكاندا بەیاننامە و ڕاگەیاندنی دەردەكرد. بێجگە لەو كار و چالاكییانەی ھاوڕێ سیروان ناوی ھێنان، لە سلێمانی بێجگە لە ھاریكاری و ئامادەیی چەند دكتۆر بۆ پشكنین  و نووسیینی چارەسەری دەرمانی بۆ نەخۆشانی بێكار بەخۆڕایی، یەك دوو سەرتاشخانە ئامادەییان دەربڕیبوو، كە بە خۆرایی لە ڕۆژێكی ھەفتەدا ئاراییش (پڕج و ڕدێن بڕین و تاشین)ی بێكاران بە خۆرایی بكەن. حەزدەكەم لێرەدا دوو بیرەوەریی خۆم لەمەڕ چالاكییەكانی یەكێتی بێكاران لە ھولێر و ھاریكاری و كاری ھاوبەشی لەتەك ڕێكخراوەكانی دیكە، بگێڕمەوە؛

یەكەم خۆپیشاندانی فراوانی جەماوەریی لە مێژووی میرایەی ھەرێمی كوردستاندا، لەلایەن كۆمەڵەی ئاوارەكان و یەكێتی بێكارانەوە بەرەو بەردەم پارلەمانی ھەرێم بەڕێخرا و چەند ھەزار كەسێك بەتایبەت ئاوارەكان بەشدارییان تێدا كرد، بەدەم ڕێگەوە قسەكردنەوەكانی ئەندامانی لێژنەی باڵای یەكێتی بێكاران و كۆمەڵەی ئاوارەكان، لەوانە ھاوڕێی گیابەختكردوو شاپوور و ھەروەھا ھاوێ عەلی مەحموود بوو و ھاڕێ گۆران عەبدوڵڵا لەتەك ئەوانی دیكە، ڕێبوارانی سەر شەقامەكانی بۆ بەشداریكردن ڕاكێشدەكرد. بە دروشمدان و وتنەوەی داخوازییەكان، گەیشتینە بەردەم تەلاری پارلەمان و پاسەوانەكان و فەرمانبەران و ئەندامپارلەمانەكان، تووشی شۆك بوون، كەسێك ھاتەخوارەوە و لەتەك دەستەی نوێنەرایەتی خۆپیشاندانەكە گفتوگۆی كرد. دواتر پاگەندەیەك بڵاوبووەوە، كە گوایە یەكێك لە شالیارانی “میرایەتی فیفی بە فیفتی” گوتوویەتی “ئەگەر نان نییە بخۆن، با بڕۆن بیسكویت بخۆن”. چەندێك ئەمە ڕاستبوو و بەو شێوە وترابوو، نازانم، بەڵام لە چاپەمەنی چەپەكاندا زۆر جار لێدەدرایەوە.

دووەم، وەرگرتنی بەشە خۆراكێك بوو لە ڕێكخراوە بیانییەكان بۆ ئاوارەكان و ئێمەش لەتەك كۆمەڵەی ئاوارەكان، سەرپەرشتی دابەشكردنمان كرد و شەوێك تا بەیانی بە ئامادەبوونی ھاوڕێیانی گیانبەختكردوو (شاپوور و قابیل) لە خانووەك لە پشت فێرگەی سەرەتایی ئەیوبییەی تەیراوا، خەریكی دابەشكردن و ئامادەكردنی بەشەكان بووین، بەیەكەسانی و تەنانەت تاكە یەك گرام برنج و شەكر، ھەم لە دابەشكردن و ھەم لە بەفیڕۆداندا لەبەرچاودەگیردرا. لە كۆتاییدا ئەوانەی كە سەرپەرشتیاندەكرد و بەخۆشیان ئاوارە و بێكار و برسی بوون، وەك ھەر ئاوارە و بێكارێكی دیكە بەشیان بەركەوت، لە كۆتاتییدا، كە خەریكی پێچانەوە و ڕۆیشتن بووین، كەسێك ھات و وتی من بەشم بەرنەكەوتووە، گەر یاداوەرییم باش كۆمەكم بكات، ھاوڕێ شاپوور یەكسەر وتی ” … گیان، وەرە من بەشەكەی خۆم بەتۆ دەدەم، كەسەكە وتی “ئەی خۆت كورم، لە وەڵامدا وتی “من لەتەك ئەم ھاوڕێیەم (دەستی بۆ ھاوڕێ قابیل ڕاكیشا) بەیەكەوە دەژین و بەیەكەوە بەشەكەی ئەو دەخۆین”. ھەڵبەتە ئەمە بێجگە لەوەی كە خودی كۆمەڵەی ئاوارەكان (٢٥) بەشە خۆراكی زیادەی پێدرابوو بۆ خۆمان، بەڵام ئەو بەشانەش دران بە كەسانێك كە ھاتبوون و خۆراكیان بەرنەكەوتبوو. بەدڵنیاییەوە چ ئەو كات و چ ئێستا، ئەگەر ئەو بەشە خۆراكە بدرایەتە دەست دەسەڵاتداران یا یەكێك لە پارتەكان و ڕێكخراوە پاشكۆكانیان، ئەگەر دوو لەسەر سێیان بۆ خۆیان و خزم و كەس و كاریان گلنەدایە، ئەوا نیوەیان بۆ خۆیان دەدزی. یادی ھاوڕێیان شاپوور و قابیل و ھەموو مرۆڤە پاك و ڕاستگۆكانی ئەو ڕۆژگارە سەخت و پڕ نەبوونی و برسییەتە، بە خۆشی و مایەی ئاسوودەیی ویژدانیی بێت، بۆ ئەوانەی كە ڕاستگۆ و پابەندی ئەو پرنسیپڵانە ماونەتەوە و ھێشتاكە خەبات بۆ ئەو خەونە بەرزانە دەكەن.

گۆران عەبدوڵڵا :

هاوڕێیان سیروان ئاكۆ باستان لە زۆر بواری كارەكانی یەكێتی بێكاران كرد ، من لێرەدا دەمەوێ باسی ئەو ڕۆژنامانە بكەم، كە ڕێكخراوەكەمان لە كاتی جیاجیادا بڵاوی كردوونەتەوە:

 baraw Yaki Ayar 1

یەكێتی بێكارانی هەولێر مانگنامەیەكی بەناوی (دەنگی بێكاران) هەبوو، یەكەمین ژمارەی لە ئابی ١٩٩٢ بڵاوكرایەوە و لە ژمارە ٧  بەولاوە بوو بە زمانحاڵی (یەكێتی بێكاران لە كوردستان)، ئەم ئۆرگانە ١٨ ژمارەی لەگەڵ چەند پاشكۆیەك لێدەرچوو. دەستەی نووسەرانی لە سەرەتادا ئەم كەسانە بوون ( جەمال چاوشین، عەبدوڵڵا سلێمان، عەبدولرەحمان مەولود ، جاسم محەمەد و گۆران عەبدوڵڵا). پاش سەرتاسەریبوونەوە، هاورێیانی سلێمانیش بەشداربوون، لەو هاورێیانەی كە لەیادمدا ماون؛ فەرهاد فەرەج ، ئازاد، سەلام مارف و چەندان هاورێی تر، بەڵام زیاتر وەك نووسین. تایپكردنی هەموو ژمارەكان لەسەر شانی من بوو. وەكو نووسین زۆربەی هەڵسوڕاوانی بێكاران لە نووسین و دارشتنی هەواڵدا بەشداردەبوون، دەكرێت لەو بارەوە بۆ زانیاری زیاتر بگەرێینەوە بۆ ئەرشیڤی ژمارەكانی (دەنگی بێكاران).

 

بەرەو ئایار

بەناوی كۆمیتەی مەراسیمی یەكی ئایارەوە دەرماندەكرد. لە ١٤/٤/١٩٩٣ یەكەمین ژمارەی دەرچوو، پاشان چەند ژمارەیەكی تریشی بەدواداهات. دەستەی بەرێوەبردنەكەی پێكهاتبوو لەم كەسانە: ( یوسف ، سەڵاح ، گۆران). لە نیسانی ١٩٩٤ بەهەمان شێوەی ساڵی ڕابردوو بەرەو ئایارماندەركرد، دەستەی بەڕێوەبردنەكەی پێكهاتبوو لەم كەسانە:(عەبدولرەحمان ، سەردار، گۆران).

 

هەواڵنامەی خۆپیشاندان

لەلایەن یەكێتی بێكارانی سلێمانییەوە دەردەكرا، تایبەت بوو بە خۆپیشاندانی ١٩/٦/١٩٩٣ كە بریاربوو بەرپابكرێت. لەوە دڵنیانیم، كە چەند ژمارەی لێدەرچوو، بەڵام یەكەمین ژمارەی لە ٢١/٦/١٩٩٣ بڵاوكرایەوە. نووسەرەكانی (سەڵاح، ئەنوەر، كاژاو، عەبدولرەحمان) دەستەی بەرێوەبردنی دیارینەكرابوو.hawalnamai Xopishandan 2

 

ڕێگای كرێكاران

زمانحاڵی (یەكێتی كرێكاران لە كوردستان”فیدراسیۆن”) بوو، ئەم ڕێكخراوە لە ٨/٧/١٩٩٤ لە ئەنجامی یەكگرتنی چەند ڕێكخراوەیەكی تری كرێكاران لەگەڵ یەكێتی بێكاران ئەم ڕێكخراوەیە پێكهات. ژمارە ١و٢ی (ڕێگای كرێكاران) لە نۆڤەمبەری ١٩٩٤ بڵاوكرانەوە، بەو پێیەی ناوی دەستەی نووسەران نەنوسراوە، دڵنیانیم لەوەی دەستەی نووسەرانەكەی لە كێ پێكهاتبوو، بەڵام سەرنووسەرەكەی كاك عەبدولرەحمان مەولود بوو.

درێژەی ھەیە ….

بۆ خوێندنەوەی بەشی یەكەم : http://wp.me/p17qj9-1N

بۆ خوێندنەوەی بەشی دووەم : http://wp.me/p17qj9-1S

بۆ خوێندنەوەی بەشی سێیەم : http://wp.me/p17qj9-1X

بۆ خوێندنەوەی بەشی چوارەم : http://wp.me/p17qj9-28

بۆ خوێندنەوەی بەشی پێنجەم : http://wp.me/p17qj9-2a

************************

ئیمەیل    y.beekaran@post.com

ئەرشیڤی  http://issuu.com/yekeeti-beekaran

فەیسبووك https://www.facebook.com/yeketi.bekaran

كێشەی بێكاران لەبەردەم ڕێگاچارەی واقعی یا توندڕەویدا ؟!   Leave a comment

 0

كێشەی بێكاران لەبەردەم ڕێگاچارەی واقعی یا توندڕەویدا ؟!

نووسینی : سابیر محەمەد

ئەندامی لێژنەی بالای یەكێتی بێكاران لە سلێمانی

سەرەتای نیسانی ١٩٩٣

بۆ خوێندنەوە و داگرتنی، كرتە لەسەر ئەم بەستەرەی خوارەوە بكەن

Keeshey Bekaran-w. Sabir